تجوید فرقان صفحه 503

جمله «وَ اسْتَغْفِرْهُ» از نوع وقف «کافی» است؛ چرا که رابطه لفظی (اِعرابی) بین جمله مذکور با جمله بعدش «اِنَّهُ کانَ تَوّابا» (نصر/ 3)، نیست، لکن قسمت دوم آیه در مقام تعلیل قسمت اول است، بنابراین ارتباط معنوی بین آن ها برقرار است.

- مشخّصه هایی چند در «وقف کافی»

این نوع وقف، در میان آیات غالبا قبل از کلمات ذیل واقع می شود که عبارتند از: اِنَّ، بَلْ، اِنْ (نفی)، حروف استقبال (س _ سَوْفَ)، حروف استفهام (همزه _ هَل)، اَفعال مَدْح و ذَمّ (نِعْمَ _ بِئْسَ)(1)،....

و پیش از جمله ای که با مبتدا و پیش از جمله ای که با فعل مُستأنفه شروع می شود.

* نکته: گاهی بنا به اختلاف قرائت، تفسیر و یا اعراب، ممکن است وقف، کافی، تام یا حسن شود؛

مانند آیه شریفه «... وَ اِنْ تُبْدُوا ما فی اَنْفُسِکُمْ اَوْ تُخْفُوهُ یُحاسِبْکُمْ بِهِ اللّه فَیَغْفِرُ لِمَنْ یَشاءُ وَ یُعَذِّبُ مَنْ یَشاءُ»(2)، که وقف بر «اللّه» از نوع وقف کافی است؛ لکن اگر دو فعل «یَغْفِرُ و یُعَذِّبُ» به جَزم خوانده شوند، یعنی «فَیَغفِرْ لِمَنْ یَشاءُ وَ یُعَذِّبْ مَنْ یَشاءُ»، بر مبنای این قرائت(3) وقف، «حَسَن» خواهد بود.(4)

1- 1. در تمام موارد مذکور، در صورتی وقف، «کافی» است که ماده قول بر آنها مقدّم نباشد؛ در غیر این صورت، از نوع وقف بین قول و مقول، قول است که «قبیح» می باشد؛ مانند «قُلْ بِئْسَما یَأْمُرُکُمْ بِهِ اِیمانُکُمْ» (بقره/ 93).
2- 2. بقره/ 284.
3- 3. بنا به قرائت حمزه، کسایی، نافع، ابن کثیر، ابوعمرو. [تهذیب القرائه، 167؛ القراءات العشر المتواتره، ص 94]
4- 4. النشر، 1 / 228.