تجوید فرقان صفحه 504

3- «وقف حسن»

اشاره

آن است که بین دو جمله یا عبارتی واقع می شود که عبارت اوّل معنای مقصود را برساند، و عبارت دوم لفظا و معنا وابسته به عبارت اوّل باشد؛ در این صورت وقف بر عبارت اوّل «وقف حسن» است.(1)

حکم: وقف بر عبارت اوّل جایز و صحیح است؛ لکن ابتدا از عبارت دوّم، جایز نیست، لذا قاری باید از کلمه مناسب ابتدا نماید.

اجمالاً باید گفت «وقف حسن» ارجحیّت ندارد، چنان چه ممکن باشد، عدم وقف بهتر است.

- هرگاه «وقف حسن» در انتهای آیه باشد، وقف بر آن بنا به روایت همسر گرامی پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله ، سنّت آن حضرت بوده و اِعاده موقوف علیه ضرورتی ندارد؛ چرا که آن بزرگوار در پایان هر آیه وقف می فرمودند.

فهرستی از نمونه های «وقف حسن»

الف) وقف بر رؤوس آیات

- وقف بر پایان آیه شریفه «اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمینَ»(2) از نوع « وقف حسن » است، لذا کامل بوده و معنای مقصود را هم می رساند؛ لکن آیه بعدش، یعنی «اَلرَّحْمنِ الرَّحیم»(3) صفتی است که موصوفش در آیه اوّل است (اللّه)؛ پس ناقص به نظر می رسد و تنها راه جوازش همان سنّت نبوی است که بر رؤوس آیات وقف، و از آیه بعدی ابتدا می فرمودند.

1- 1. جمله یا عبارت اوّل ارکان اصلی را داراست؛ لکن عبارت دوم زاید یا تکمیلی بر آن است؛ از قبیل حال، تمییز، مفعول فیه، معفول له، مضاف الیه، توابع (صفت، بدل، عطف بیان، تأکید، عطف به حروف) و... که بدون عبارت اوّل (ارکان) قِوام ندارند.
2- 2. حمد/ 2.
3- 3. همان/ 3.