- تقدیم به پیشگاه: 1
- سخن مترجم 3
- شریف رضی رحمه الله 6
- مقدمه مؤلف 14
- اشاره 19
- ویژگی های امیرمؤمنان حضرت علی علیه السلام 19
- ویژگی های مولای ما، امیر مؤمنان، ابی الحسن علی بن ابی طالب علیه السلام 20
- اشاره 20
- فضیلت زیارت حضرت علیه السلام 21
- شمّه ای از ادله بر تعیین قطعی امیر مؤمنان علیه السلام 22
- اشعار 23
- اشاره 29
- بخشی از آثار و نشانه های امامت حضرت علی علیه السلام 29
- مرد خارجی که سگی سیاه شد 30
- امیر مؤمنان علیه السلام در کربلا 32
- تبسّم علی علیه السلام 33
- امیرمؤمنان علیه السلام و پرداخت بدهی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله 36
- اسلام آوردن راهب 37
- صدمین نفر 41
- پرچم دارِ معاویه 41
- روایت میثم تمّار رضی الله عنه 42
- سفارش پیامبر 44
- باز گرداندن خورشید 45
- مسند قضاوت 45
- هدیه خداوند 47
- علی علیه السلام در بستر پیامبر خدا صلی الله علیه و آله 48
- لرزش زمین 48
- طغیان آب فرات 48
- نشان دادن پیامبر خدا صلی الله علیه و آله 49
- در جنگ نهروان 50
- اجازه برای عمره 53
- فرزند تو، حسین علیه السلام را می کشد 54
- هنگام شهادت 55
- حکایت های ویژه 57
- اشاره 57
- مژده تولّد جانشین پیامبر صلی الله علیه و آله 58
- نیکوکارترین مردم نزد پیامبر خدا صلی الله علیه و آله 59
- راز گویی خدا با علی علیه السلام 61
- امیر مؤمنان 62
- نام پدران امیر مؤمنان علیه السلام 63
- پارسایی امیر مؤمنان علیه السلام 64
- اشک معاویه 65
- وارثان زمین 65
- علی علیه السلام در دل مؤمنان 67
- در برابر صاحب عرش 67
- ماجرای نماز ابوبکر 69
- با سران کفر بجنگید 73
- شایسته تر برای خلافت 76
- ادای بدهی پیامبر خدا صلی الله علیه و آله 77
- اهمیّت بیت المال 78
- غذای یک شب 80
- سخنرانی امام حسن علیه السلام پس از شهادت امیرمؤمنان علیه السلام 80
- خرید پیراهن 81
- قضاوت هاو جواب مسائل 82
- اشاره 82
- نخستین داوری پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 84
- کیفر مرد انصاری 85
- اگر علی نبود، عمر هلاک می شد 86
- حل مشکل 89
- کسی که بترساند، معذور است 90
- شناسایی غلام 90
- چگونگی قطع دست 90
- سخن گفتن خدا با بندگان 91
- مکانِ خدا 92
- داناترین یاران محمد صلی الله علیه و آله 93
- سؤال های ابن کواء از امیر مؤمنان علیه السلام 93
- فاصله میان مشرق و مغرب 93
- پرسش های اسقف نجران 95
- بخشی از سخن علی علیه السلام به مرد شامی 98
- اشاره 99
- سخنان کوتاه امیر مؤمنان علی علیه السلام 99
- خانه حکمت 100
- حکمت گُم شده مؤمن 100
- پنج سفارش ارزشمند 101
- زیاده روی در ستایش 101
- کلمه نمی دانم 102
- تدبیر سالمند 102
- ماندگاری 102
- ارزش هر انسان 102
- شیوه دریافت روایت 103
- در توضیح انا للَّه وانا الیه راجعون 103
- خواب با یقین 103
- در برابر ستایش افراد 104
- سودمندترین سخن 104
- سه ویژگی برآورده شدن نیازها 105
- آخر الزمان 105
- امروز، روز کار 106
- پیراهن کهنه و فروتنی دل 106
- قامَ فی مِثلِ هذِهِ 107
- دوست داران آخرت 107
- دو دشمن متفاوت 107
- رحمت پروردگار 108
- شگفتی های دل 109
- فرجام ترک دین برای دنیا 109
- نادانی دانشمند 109
- اهل بیت علیهم السلام 110
- وفا همراه راست گویی 111
- برای کوچ، آماده شوید 111
- کار در دنیا 112
- مظلومیت علی علیه السلام پس از پیامبر صلی الله علیه و آله و سلم 113
- فاصله میان دو عمل 113
- اندرز دهنده ها 114
- زیاده مال و زیاده سخن 115
- فرمانبری خدا 115
- پرهیز از زنان بد 116
- پس از جنگ جمل 116
- غیرت مرد و زن 117
- اشاره 117
- اسلام و ایمان 117
- تعریف اسلام 117
- ویژگی های بخیل و متکبر 118
- نتیجه کوتاهی در کار 119
- دنیا مثل مار است 119
- سرکشی، پیمان شکنی وحیله 120
- بزرگی آفریدگار 120
- ابتدا و انتهای سرما 120
- دنیا بازار سودای آخرت 121
- تقوا بهترین توشه 121
- دوست داشتن دنیا 123
- دارایی و فرزندان 123
- خانه گذار 124
- دوستی حقیقی 124
- ندای فرشته 124
- دعا، توبه، استغفار و شُکر 125
- میانه روی 126
- اندازه کمک 126
- جهاد زن 126
- جایگزینی 126
- اندوه 127
- نماز و روزه واقعی 127
- صبر 127
- دوستی 127
- کمی عیال 127
- دعا و دفع بلا 128
- پرهیز از ربا 128
- سفارش به کمیل 129
- زبان 132
- منزلت آدمی 132
- پیروزی شکیبا 133
- پسندیدن کار 133
- صبر تلخ 133
- آنچه از دست رود 133
- درخواست های متفاوت 134
- شروع کننده ستم 134
- دو گناه برای هر باطل 134
- در حق تردید نکرده ام 134
- به من دروغ گفته نشد 134
- فرمانبری 135
- عهد و پیمان 135
- ایستادن در برابر حق 135
- کوچ 135
- اطمینان 135
- بصیرت و هدایت 136
- اشاره 137
- پنهان کردن راز 137
- شیوه سرزنش 137
- خود رأیی 137
- در جایگاه تهمت 137
- ویژگی فرمانروایی 137
- نافرمانی آفریدگار 138
- پند به یاران 138
- ادای حق 138
- روزهایم را تباه کردند 139
- عمر کوتاه دنیا 140
- صاحب چشم 140
- غرور 140
- فرصت ها 140
- گناه نکردن 141
- نظرهای گوناگون 141
- دشمن نادانی 141
- یک وعده خوراک 141
- دور کردن بدی 142
- بازداشتن خطا کار 142
- وسیله ریاست 142
- لجاجت 142
- ترس از کار 142
- کوتاهی در کار 143
- طمع 143
- خلافت 143
- بی تابی 143
- شکیبایی 143
- اشاره 143
- کیمیای حکمت 144
- قیامت 146
- گفتار جاهلانه 146
- خزینه داری دیگران 146
- هنگامه خشم 147
- اشاره 147
- میل دل 147
- هوشیاری 147
- صرف دارایی 148
- زباله 148
- خستگی دل 148
- سوء استفاده از سخن حق 149
- فرار از هدایت 149
- چهره های هنگام بدی 150
- طبقات پست 150
- سپر محکم 151
- شراکت 152
- ستایش کوفه 152
- حق و باطل 152
- شباهت افراد به زمان 153
- سازش 153
- یاد خدا و مرگ 154
- کار خیر 154
- دل مشغولی روزی 154
- سفارش به امام مجتبی علیه السلام 155
- ظرف دانش 155
- جامه بردباری 155
- نتیجه حِلم 155
- دنیا 161
- محاسبه نفس 162
- افزوده ها 163
- اشاره 163
- بخشی از عهدنامه مالک اشتر 164
- استقرار دین 169
- چشم 169
- روزگار گزنده 169
- گزافه گو و اتهام زننده 170
- توحید و عدل 171
- سخن جاهلانه 171
- دعا برای باران 171
- عدالت، و پرهیز از ستم 172
- زینت در مصیبت 172
- وظیفه دانشمندان 173
- سخت ترین گناهان 173
- جدایی از برادر مؤمن 174
- بدترین برادران 174
- منابع: 174
فقر
الفَقْرُ الموتُ الأَکبَرُ؛(1)
ناداری، مرگ بزرگ تر است.
ادای حق
مَن قَضی حَقَّ مَنْ لایَقْضی حَقَّهُ فَقَدْ عَبَّدَهُ؛(2)
هر کس، حق آن که حقش را ادا نمی کند، ادا کند، او را بنده خود ساخته است.
نافرمانی آفریدگار
لاطاعَهَ لِمخلوقٍ فی مَعْصیَهِ الخالِقِ؛(3)
[جایی که] نافرمانی آفریدگار [است] اطاعت آفریده [شایسته] نیست.
پند به یاران
از سخن امیرمؤمنان علیه السلام که یکی از یاران را پند می داد این است:
لاتَکُنْ مِمَّنْ یَرجُو الآخِرَهَ بِغَیرِ عَمَلٍ وَیُرَجّی التُّوبَهَ بِطُولِ الأَملِ. یَقُولُ فی الدُّنیا
بِقَوْلِ الزّاهدینَ. ویَعْمَلُ فیها بِعَمَلِ الرّاغِبینَ. إنْ أُعْطیَ مِنْها لم یَشبَعْ وَ إنْ مُنِعَ
مِنْها لَم یَقْنَع. یَعجِزُ عَن شُکرِ ما أُوتیَ وَیُعجِبُهُ الزِّیادَهُ فیما بَقی. یَنهی وَ لایَنْتَهی
وَیَأمُرُ بِما لَایَأْتی. یُحبُّ الصَّالِحینَ وَلَیسَ مِنْهُمْ وَیُبغِضُ المذُنِبینَ وَهُوَ
أَحَدُهُم. یَکرَهُ الْمَوتَ لِکَثرَهِ ذُنُوبِهِ
وَیُقیمُ عَلی ما یَکرَهُ الموتَ لَهُ. تَغلِبُهُ نَفْسُهُ
عَلی ما یَظُنُّ وَلا یَغلِبُها عَلی ما یَسْتَیقِنُ. یَخافُ عَلی غَیرِهِ بِأدنی مِنْ ذَنبِهِ وَیَرجُو
1- 1. نهج البلاغه، فیض الاسلام، 1166 ، ح 154.
2- 2. همان، ح 155.
3- 3. همان، 1167 ، ح 156.