ولایت نامه صفحه 156

نَفْسی وَأنْ أنقُصَ فی رَأْیی کَما نَقَصْتُ فی جِسْمی أَوْ یَسبِقَنی إلَیْکَ بَعْضُ غَلَباتِ الهَوی وفِتَنِ الدُّنیا فَتَکُون کَالصَّعبِ النَّفُورِ فَإنَّ قلْبَ الحَدَثِ کَالأَرضِ الخالِیَهِ، ما القِیَ فیها مِنْ شَی ءٍ قَبِلَتهُ فَبادَرتُکَ بالأَدَبِ قَبْلَ أنْ یَقسُوَ قَلبُکَ وَیَشْتَغِلَ لُبُّکَ لِتَسْتَقْبِلَ بِجدِّ رَأیِکَ ماقَدْ کَفاکَ أهلُ التَّجارُبِ بِغیبَهٍ وَتَجْرِبَهٍ فَتَکُونَ قَدْ کُفیتَ مَؤُونَهَ الطَّلَبِ وَعُوفیتَ مِنْ علاجِ التَّجرِبَهِ، فَأتاکَ مِنْ ذلکَ ما قَدْ کُنَّا نَأتیهِ وَاستَبانَ لَکَ ما أظْلَمَ عَلَیْنا فیهِ؛

فرزندم! چون خود را سالخورده دیدم و دیدم که بر سستی می افزایم خواستم با وصیتم به تو خصلتهایی را [سفارش کنم]؛ از جمله این که ترسیدم، پیش از آن که آن چه در درون دارم را به تو برسانم، اجل به سویم بشتابد و همان گونه که در جسم ناقص شده ام، در فکرم، کاستی آید یا بعضی از چیرگی های هوا و فتنه های دنیایی به سوی تو پیشی گرفته، همانند چارپای سرکش فراری باشی؛ چرا که قلب جوان، مانند زمین خالی است؛ هر چه در آن افکنده شود، می پذیرد؛ پس، قبل از آن که دلت سخت و عقلت مشغول شود، من به وسیله ادب به سویت پیشی گرفتم تا با اندیشه جزم خود، به پیشباز مواردی بروی که اهل تجربه با نبودن [در وطن] و [کسب] تجربه تو را از آن بی نیاز می کنند؛ پس، از هزینه یافتن بی نیاز و از چاره تجربه، معاف گردیدی و از این [راه] آن چه ما نزدش می رفتیم، پیش تو آمد و آن، چیزی که بر ما تاریک بود، برای تو روشن شد. و از آن ها خصلتها این که:

وَاعلَمْ أَنَّ أمامَکَ طَریقاً ذامَشَقَّه، بَعیداً وَهَوْلًا شَدیداً وَأنّکَ لاغِنی بِکَ عَنْ حُسنِ الإرتیادِ وقَدرِ بَلاغِکَ مِنَ الزَّادِ، مَعَ خِفَّهِ الظَّهرِ فَلا تَحْمِلَنَّ عَلی ظَهْرِکَ فَوْقَ طاقَتِکَ فَیَکُون ثِقْلُهُ وَبالًا عَلَیْکَ، وَإذا وَجَدْتَ مِنْ أهْلِ الحاجَهِ مَنْ یَحْمِلُ