ولایت نامه صفحه 165

[مردم] باش و نه ضایع کننده [نماز]؛ چرا که در میان مردم، بیمار و حاجتمند وجود دارد.

از پیامبر خدا صلی الله علیه و آله هنگامی که مرا به سوی یمن روانه کرد، پرسیدم که با آن ها چگونه نماز گزارم؟ فرمود: مانند نمازِ ضعیف ترینشان با آنان نمازگزار و با مؤمنان مهربان باش.

وأمَّا بَعْد هذا، فَلا تُطَوِّلَنَّ إحتِجابَکَ مِنْ رَعِیَّتِکَ فَإنَّ إحتِجابَ الوُلاهِ عَنِ الرَعِیَّهِ، شُعْبَهٌ مِنَ الضیقِ وَقِلَّهُ عِلْم بِالأُمُورِ، وَالإحْتِجابُ مِنْهُمْ یَقْطَعُ عَنْهُمْ عِلْمَ ما احْتَجَبُوا دُونَهُ فَیَصْغُرُ عِنْدَهُمُ الْکَبیرُ وَیَعْظمُ الصَغیرُ وَیَقْبَحُ الحَسَنُ وَیَحسُنُ القَبیحُ وَیُشابُ الحَقُّ بِالباطِلِ. إنّما الوالی بَشَرٌ لایَعْرِفُ ما تواری عَنْهُ النَّاسُ بِهِ مِنَ الامُورِ وَلَیْسَت عَلی الحَقِّ سِماتٌ تُعْرَفُ بِها ضُروبُ الصِّدقِ مِنَ الکِذْبِ وَإنّما أنْتَ أَحَدُ رَجُلَیْنِ: إمَّا إمْرُؤٌ سَخَتْ نَفْسُکَ بِالْبَذْلِ فی الْحَقِّ، فَفیمَ إحتِجابُکَ مِنْ واجِبِ حَقٍّ تُعْطیهِ أوْ فِعْلٍ کَریمٍ تُسْدیهِ أَوْ مُبْتَلی بِالمَنْعِ، فَما أسرَعَ کَفَّ النَّاسِ عَنْ مَسْأَلَتکَ إذا أیِسُوا مِنْ بَذْلِک، مَعَ أنَّ أکثرَ حاجاتِ النّاسِ إلَیْکَ مالا مَؤُونَهَ فیهِ عَلَیْکَ مِنْ شکاهِ مَظْلَمَهٍ أوْ طَلَبِ إنصافٍ فی مُعامَلَهٍ؛

امّا بعد از این، پنهان شدن از زیر دستانت را هرگز طولانی نکن؛ چرا که پنهان شدن حاکمان از زیر دستان، بخشی از تنگ گرفتن [به مردم] و کم اطلاعی از امور است و مخفی شدن از آنان [/ مردم] اطلاع بر آن چه را از آن پنهان بوده اند، قطع می کند؛ در نتیجه، بزرگ نزد آنان کوچک، و کوچک، بزرگ می شود. خوب، بد، و بد، خوب می شود و حق به باطل می آمیزد. همانا حاکم، انسانی است و به کارهایی که مردم از او پنهان می دارند، آگاهی ندارد و بر حقیقت، نشانه هایی نیست که با آن ها، گونه های راست از دروغ شناخته شود.