سوژه سخنرانی فاطمیه صفحه 435

1- المحاسن، محمّد بن خالد برقی، قم، دار الکتب الاسلامیه، دوم، 1371 ش، ج 1، ص 115.

2- انعام/ 42 و 43.

3- بقره/ 61.

4- شوری/ 30.

5- نحل/ 108.

6- طه/ 124.

7- انفال/ 53.

1. سختی و تنگدستی در زندگی

سخنرانی های بلند

گناه و برخی آثار آن (1)

1. سختی و تنگدستی در زندگی

بسیار مشاهده می شود که انسان دست به هر کاری می زند با درهای بسته رو به رو می شود، و گاهی به عکس به هر جا روی می آورد، خود را در برابر درهای گشوده می بیند، مقدمات هر کار فراهم است و بن بست و گرهی در برابر او نیست.

گاهی تنگی معیشت به این علت نیست که درآمد کمی دارد. ای بسا! پول و درآمدش هنگفت است؛ ولی بخل و حرص و آز، زندگی را بر او تنگ می کند؛ نه تنها میل ندارد در خانه اش باز باشد و دیگران از زندگی او استفاده کنند؛ بلکه گویی نمی خواهد آن را به روی خویش بگشاید. چنین فردی، به فرموده علی علیه السلام همچون فقیران زندگی می کند و همانند اغنیا و ثروتمندان حساب پس می دهد.

«عَجِبْتُ لِلْبَخِیلِ یسْتَعْجِلُ الْفَقْرَ الَّذِی مِنْهُ هَرَبَ وَیفُوتُهُ الْغِنَی الَّذِی اِیاهُ طَلَبَ فَیعِیشُ فِی الدُّنْیا عَیشَ الْفُقَراءِ وَیحَاسَبُ فِی الْآخِرَهِ حِسَابَ الْاَغْنِیاءِ؛ )(1)( [1] از بخیل در شگفتم که برای رسیدن به فقری که از آن گریزان است، شتاب می ورزد و به آن بی نیازی که خواستار آن است دسترسی پیدا نمی کند؛ در دنیا همچون فقیران زندگی می کند، و در آخرت باید حسابی چون حساب ثروتمندان پس دهد.»