تعامل قرآن و علوم صفحه 100

البته ممکن است علم اقتصاد و محاسبات و آمارها و ... تغییری نکند چون به عنوان ابزاری در خدمت مکتب و نظام اقتصادی است.

تذکر: گاهی قرآن علاوه بر مبانی و اهداف در گزاره های اقتصادی نیز دخالت می کند برای مثال ربا را حرام اعلام می کند و معاملات را حلال اعلام می کند.

(وَ أَحَلَّ اللّهُ الْبَیْعَ وَ حَرَّمَ الرِّبا) ، (بقره/ 275)؛ «خدا معامله را حلال کرده و ربا را حرام نموده است».

این نقش آفرینی قرآن نیز برخاسته از همان مبانی و اهداف اقتصاد در قرآن است و در جهت دهی به اقتصاد کاملاً مؤثر است.

2. جهت دهی به اهداف و مبانی دانش حقوق:

قرآن کریم در قانون گزاری اهداف، مبانی انسان شناختی، جهان شناختی و روش شناختی خاصی دارد که در شکل گیری نظام حقوقی مؤثر است هدف اساسی قرآن هدایت انسان به سوی خداست؛

(ذلِکَ الْکِتابُ لا رَیْبَ فِیهِ هُدیً لِلْمُتَّقِینَ ) ، (بقره/ 2)؛ «آن کتاب [با عظمت] هیچ تردیدی در آن نیست؛ [و] راه نمای خود نگهداران است».

و هدف دیگر آن اجرای عدالت بین انسان هاست:

(وَ أَنْزَلْنا مَعَهُمُ الْکِتابَ وَ الْمِیزانَ لِیَقُومَ النّاسُ بِالْقِسْطِ ) ، (حدید/ 25)؛ «و همراه آنان کتاب (الهی) و ترازو را فرو فرستادیم تا مردم به دادگری برخیزند».

از این رو اگر قرآن قانونی ارایه می کند و روابط انسان ها را تنظیم می کند برای ایجاد عدالت است که آن هم مقدمه هدایت پذیری مردم و راهنمایی آن ها به سوی خداست تا به سعادت و کمال نهایی خود برسند.

از منظر قرآن سرچشمه قانون خداست، خدایی که حکیم و دانای به همه چیز است و خطا نمی کند، خدای متعال از طریق وحی به پیامبران، این قوانین را ارایه می کند و تخطئی از آن ها را جایز نمی شمارد:

(إِنِ الْحُکْمُ إِلاّ لِلّهِ ) ، (انعام/57 و یوسف/40 و 67)؛ «حکم جز برای خدا نیست».