تعامل قرآن و علوم صفحه 14

توحید و علم است که خردورزی و مژده رسانی و هشداردهی و داوری و رحمت الهی زمینه ساز این خروج و حرکت در مسیر هدایت است. (1)

اما در مورد آیات علمی قرآن از چند هدف یاد شده است:

اول: اشارات علمی قرآن به طبیعت، کیهان و ... نشانه های الهی است و در راستای شناخت معنا پیدا می کند. از این رو در سوره رعد بعد از اینکه به گستردگی زمین و کوه ها و میوه ها و زوجیت و حرکت شب و روز اشاره می کند آن ها را نشانه هایی برای متفکران معرفی می کند و در ادامه از قطعات زمین و باغ های میوه یاد می کند و آن ها را نشانه هایی برای خردورزان معرفی می کند. (2)

دوم: اشارات علمی قرآن نشانه هایی برای درک بهتر رستاخیز و در راستای معادباوری است.

از این رو در سوره حج اشاره علمی به مراحل آفرینش انسان را با این جمله آغاز می کند: «ای مردم! اگر در مورد رستاخیز شک دارید، پس (توجه کنید که) ما شما را از خاک آفریدیم سپس از نطفه ...» (3) و نیز در سوره طارق پس از بیان آفرینش انسان از آب جهنده بلافاصله یادآوری می کند که: (إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ) ؛ «که خدا بر بازگردانیدن او (در رستاخیز) تواناست». (4)

سوم: اشارات علمی قرآن زمینه ساز تفکر، تعقل و یادآوری انسان است. همانطور که یکی از نتایج آن نیز هست و در آیات متعدد قرآن به این مطلب اشاره شده است. (5)

براساس این مطلب روشن می شود که هدف اساسی قرآن «هدایت» انسان است و آیات علمی قرآن نیز همان هدف اساسی را دنبال می کند یعنی توجه انسان را به توحید و معاد جلب می کند تا هدایت شود ولی اهداف فرعی هم چون

1- (1) . بقره/ 213 و نساء/ 105.
2- (2) . رعد/ 3 - 4.
3- (3) . حج/ 5.
4- (4) . طارق/ 5 - 8.
5- (5) . ر.ک: رعد/ 2 - 3 و نحل/ 11 - 12 - 13.