- چکیده 1
- پیش گفتار 2
- 1. شناسه حضرت فاطمه علیها السلام 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- چگونگی ولادت حضرت زهرا علیها السلام 5
- اشاره 5
- فصل اول: هویت شناسی حضرت فاطمه علیها السلام 5
- الف) تولد 5
- اشاره 8
- ب) نام ها و القاب حضرت فاطمه علیها السلام 8
- فاطمه 8
- طاهره 9
- زهرا 10
- کنیه های حضرت زهرا علیها السلام 12
- 2. شرایط اجتماعی حاکم بر حیات فاطمه علیها السلام 15
- فصل دوم: شخصیت شناسی حضرت زهرا علیها السلام 19
- الف) سوره کوثر 19
- اشاره 19
- 1. در قرآن 19
- اشاره 19
- ب) آیه تطهیر 22
- اشاره 22
- عصمت صدیقه کبری 22
- ج) آیه قربی 25
- قربی در سخنان امامان معصوم علیهم السلام 26
- د) در دیگر آیات 27
- اشاره 27
- در آیه مباهله 27
- در سوره هل اتی (انفاق) 27
- الف) حضرت زهرا علیها السلام در بیان پیامبر صلی الله علیه و آله 28
- در آیه نور 28
- اشاره 28
- اشاره 28
- 2. در احادیث معصومان علیهم السلام 28
- فزونی علاقه پیامبر به فاطمه علیها السلام 28
- ب) حضرت زهرا علیها السلام در بیان معصومان علیهم السلام 31
- ج) از منظر معصومان، اصحاب و علما 34
- اشاره 34
- یک _ حضرت زهرا علیها السلام در بیان معصومان علیهم السلام 34
- دو _ از منظر همسران رسول الله صلی الله علیه و آله 38
- سه _ از منظر صحابه 41
- فصل سوم: رفتار شناسی حضرت فاطمه علیها السلام 44
- 1. رفتارشناسی اعتقادی و عبادی 44
- الف) نماز و عبادات 44
- اشاره 44
- اشاره 44
- ب) ولایت مداری و اعجاز فاطمی 46
- نگرانی حضرت فاطمه علیها السلام در بیماری فرزندانش 52
- اشاره 52
- ج) توکل و توسل فاطمه علیها السلام 52
- نتیجه گیری رفتار شناسی اعتقادی 53
- 2. رفتارشناسی خانوادگی 56
- یک _ ازدواج حضرت 56
- اشاره 56
- مقام همسری 56
- اشاره 56
- دو _ حاکمیت ارزش ها در ازدواج 61
- سه _ اصل مشارکت وتقسیم کار 62
- چهار _ قناعت و ساده زیستی 65
- اول _ امتحان با گرسنگی حضرت فاطمه علیها السلام و صبوری آن حضرت 65
- اشاره 65
- دوم _ نقص اموال 66
- سوم _ اصل ساده زیستی و زهد خانوادگی 68
- شش _ تعهدات خانوادگی حضرت فاطمه علیها السلام 69
- پنج _ اطاعت پذیری و مهرورزی 69
- 3. در کِسوت مادری و فرزندپروری 70
- الف) مقام مادری در اسلام 70
- اشاره 70
- ب) تربیت فرزندان 74
- اشاره 74
- ارتباط علمی حضرت زهرا علیها السلام با فرزندان خویش 77
- درس هایی از شیوه تربیتی حضرت زهرا علیها السلام در تربیت کودکان 78
- اشاره 79
- الف) حضور در اجتماع و هدایتگری 79
- 4. رفتارشناسی اجتماعی 79
- ب) رسیدگی به نیازمندان 80
- ج) رعایت حقوق دیگران 81
- د) صیانت از حجاب _ عفاف 83
- 5. رفتار شناسی سیاسی 84
- اشاره 84
- اشاره 84
- روش ها و راهبردهای رفتار سیاسی 84
- یک _ بیان خطبه در مسجد مدینه 85
- دو _ سیاست سکوت و گریه 86
- دو _ ارائه خطبه عیادت 91
- سه _ سخنان فاطمه علیها السلام با دختر طلحه 94
- 1) تحلیل افکار واندیشه های حضرت فاطمه علیها السلام 97
- اشاره 97
- فصل چهارم: تحلیلی بر اندیشه تابناک حضرت زهرا علیها السلام 97
- اشاره 97
- الف) خطبه معروف حضرت در مدینه 97
- ب) جریان شناسی غدیر و دفاع از آن 100
- ج) روایت حدیث 102
- الف) ادعیه و ازدکار 105
- 2. تحلیل آثار حضرت 105
- اشاره 105
- ج) در مکتب علمی زهرا علیها السلام 111
- فصل پنجم: معراج و شهادت حضرت زهرا علیها السلام 115
- 1. روزهای رنجوری و بستری شدن 115
- اشاره 115
- 2. وصیت 117
- 3. روز شهادت 121
- واپسین سخن 126
- کتابنامه 132
فاطمه علیها السلام را کرد و گفت: مهر بسیار زیادی برای وی قرار خواهم داد. حضرت دست مبارکش را به طرف زمین برد و ریگ ها را برداشت. ریگ ها به درّ و مرجان تبدیل شد. پیامبر فرمود: «کسی که بر این کار قادر است، بسیاری مهر را اهمیت نمی دهد».(1)
چون پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله فرمان الهی را به این ازدواج دانست، دخترش زهرا علیها السلام را طلبید و امر خداوند را به او ابلاغ کرد و تمایل او را جویا شد. زهرا سکوت کرد. پیامبر بانگ زد: الله اکبر! سکوت او اقرار اوست. سپس از امیرمؤمنان، علی علیه السلام پرسید که چه مقدار می تواند مهر نماید. حضرت علی علیه السلام فرمود: دارایی من تنها زره، شمشیر، اسب و چهارپایی است که با آن آب می آورم. حبیب خدا، علی مرتضی را دستور داد که زره را بفروشد و بقیه را نگاه دارد.(2) زره به پانصد درهم فروخته شد.(3) رسول خدا صلی الله علیه و آله در میان اصحاب رفت و وحی الهی را به آنان رساند:
«اَیهَا النّاسُ إِنَّما أَنَا بَشَرٌ مِثْلُکُمْ أَتَزَوَّجُ فِیکُمْ وَ أُزَوِّجُکُمْ إِلَّا فَاطِمَهَ فَإِنَّ تَزْوِیجَهَا نَزَلَ مِنَ السَّمَاءِ هَذَا جَبْرَئِیلُ یخْبِرُنِی عَنِ الله تَعالی اَنَّهُ اَشهَدَ مَلائِکَتَهُ عَلی اَنَّهُ زُوِّجَ فاطِمَهُ مِن عَلی و اَمَرنی اَن اُزَوَّجُهُما فی الاَرضِ و اَشهَدَکُم عَلی ذلِکَ؛ ای مردم، همانا من بشری
1- مدینه المعاجز، ص144. بحارالانوار، ج10، ص33.
2- گنجی شافعی، کفایه الطالب فی مناقب علی بن ابی طالب، ص166.
3- دلائل الامامه، ص35 روایت شده که قیمت آن چهارصد درهم بوده است. اما بر طبق اخبار، متقّن است که مقدار مهر بیش از پانصد درهم بود. بر این اساس، شارع مقدس در امر زنان و دختران این مقدار مهر را مشخص کرده است. این مهرالسُّنّه را ابن شهر آشوب در مناقب، ج2، ص408 و مجلسی در بحارالانوار، ص33 روایت کرده اند. اما این روایت کافی که مهر فاطمه درآسمان یک پنجم زمین است. یا روایت مناقب که ثلث بهشت و چهاررود زمین را هم به آن افزوده اند، از ویژگی هایی است که خارج از ادراک ما بوده و عملش به اهل بیت: واگذارست. و کسی را نرسد که برآنها خدشه وارد آورد؛ چراکه خود فرموده اند: «اسرارآل محمد9 صعب و دشوار است و کسی پذیرای آنها نتواند شد، مگر فرشته مقّرب یا پیامبر مرسل یا بنده ای که خدا قلب او را آزموده و ایمانی قوی به وی عطا فرموده باشد».