اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 132

علوم و امکانات لازم برای این کار را در اختیار داشتند; ولی خداوند در عمل، آنان را از چنین کاری بازداشته. پاسخ این است که در این صورت، به جای خود قرآن، عمل بازداشتن و سلب قدرت کردن، معجزه خواهد بود.

دلایل مخالفان دیدگاه «صرفه»

زملکانی

کمال الدین زملکانی در ردّ نظریه «صرفه» معتقد است که در صورت صحیح بودن این دیدگاه، سزاوار بود که آنها از حال خودشان تعجّب کنند، نه از قرآن; زیرا اگر کسی بتواند دست خود را بر سرش بگذارد و دیگران نتوانند - به خاطر آن که خداوند دست های آنها را بسته است-، در چنین حالتی باید از کار خود تعجّب کنند، نه این که از کار او به شگفتی در آیند; زیرا آنها خود از انجام چنین کار ساده ای وامانده اند و باز، سزاوار این بود که قبل از «صرفه» آنها بتوانند با کلام فصیح رقابت کنند. به علاوه، سلب قدرت از آنها به مثابه ناتوان ساختن مردگان است; یعنی وقتی همه ناتوان و به منزله مرده باشند، دیگر اجتماع و مشارکت آنان در معارضه سودی نداشته، لغو و بیهوده خواهد بود; حال آن که می فرماید: قُلْ لَئِنِ اجْتَمَعَتِ الْإِنْسُ وَ الْجِنُّ عَلی أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا الْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً 1 .

تفتازانی

سعدالدین تفتازانی دراین باره، با بیان سه وجه، بر بطلان «صرفه» استدلال می کند:

نخست: فصیحان عرب از نظم زیبا، بلاغت و شیوایی «قرآن» شگفت زده شده، هنگام شنیدن آیه: وَ قِیلَ یا أَرْضُ ابْلَعِی ماءَکِ وَ یا سَماءُ أَقْلِعِی وَ غِیضَ الْماءُ وَ قُضِیَ الْأَمْرُ وَ اسْتَوَتْ عَلَی الْجُودِیِّ وَ قِیلَ بُعْداً لِلْقَوْمِ الظّالِمِینَ 2 ، سرهای خود را از هیجان و شگفتی تکان می دادند و چنین نبود که «قرآن» کلام ساده ای باشد و آنها بتوانند مانند همان را بیاورند.