اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 213

گردآوری و نقل کرده است; حال آن که این گونه کتاب ها نزد شیعه و عالمان و محقّقان شیعی از درجه اعتبار ساقط هستند.

دوم: آن چه گلدزیهر در مورد سوره «احزاب» و دیگر سوره ها به شیعه نسبت داده دروغ محض است و در هیچ یک از منابع شیعی، اثری از آن یافت نمی شود. گرچه در صحاح اهل سنت نقل شده که عروه بن زبیر به خاله اش (عایشه) نسبت می دهد که گفت: «سوره احزاب در زمان پیامبر (صلی الله علیه و آله) تلاوت می شد و دویست آیه بود; اما هنگامی که عثمان قرآنها را تدوین و هماهنگ کرد، به بیش از مقدار کنونی دست نیافتیم» (1).

سوم: نکته دیگر چگونگی استفاده از منابع است. گلدزیهر به چه دلیلی منبع مطالعه خود را کتاب «بیان السعاده» قرار داده و آن را از قدیمی ترین تفاسیر شیعه به شمار آورده است؟ ضمن آن که تاریخ آن را سال 311 ه. ق. ذکر کرده! یعنی ده قرن به عقب برده است؟ شاید عدد «هزار» در نسخه او به خوبی قابل خواندن نبوده و به رقم واقعی دست نیافته است! از سوی دیگر، وی نام نویسنده آن را نیز تغییر داده، به جای ابن حیدر بیدختی، ابن حجر بیختی ثبت کرده که چنین نامی در هیچ کتاب رجال یا تاریخ یافت نمی شود.

چهارم: تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم قمی نوشته خود او نیست; بلکه توسط یکی از شاگردانش گردآوری شده که تاکنون شخصیت وی ناشناخته مانده است. به علاوه، مطالب آن آمیخته ای است از تفسیر منسوب به قمی و تفاسیر دیگر؛ از جمله تفسیر ابوالجارود که امام صادق (علیه السلام) او را لعن و نفرین کرده است (2).

چکیده

1. وجود تحریفات و خرافات فراوان در تورات و انجیل موجب گردیده که برخی از مستشرقان، از طریق تشکیک در صحت ثبت، کتابت و حفظ آیات «قرآن» و تدوین در دوره ابوبکر و عثمان، از حداقل احتمال تحریف (کاهش یا افزایش) تا [حدّ] جا به