اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 258

تحریف را فهمیده اند (1). برای نمونه، دو روایت از این قبیل را ذکر می کنیم:

الف) از علی (علیه السلام) روایتی نقل شده است که آن حضرت این آیه را تلاوت فرمود: وَ إِذا تَوَلّی سَعی فِی الْأَرْضِ لِیُفْسِدَ فِیها وَ یُهْلِکَ الْحَرْثَ وَ النَّسْلَ وَ اللّهُ لا یُحِبُّ الْفَسادَ 2 . سپس افزود:

«بِظُلْمِهِ وَسُوءِ سَرِیرَتِهِ»; یعنی سعی در فساد در زمین، بر اثر ظلم [و] سوء نیت اوست. در واقع، این جمله پایانی (بظلمه و سوء سریرته) به عنوان تفسیر است، نه جزء آیه.

ب) از امام موسی بن جعفر روایت شده است که آیه: أُولئِکَ الَّذِینَ یَعْلَمُ اللّهُ ما فِی قُلُوبِهِمْ فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَ عِظْهُمْ وَ قُلْ لَهُمْ فِی أَنْفُسِهِمْ قَوْلاً بَلِیغاً 3 را تلاوت فرموده، سپس افزودند:

«قَدْ سَبَقَتْ عَلَیْهِمْ کَلِمَهُ الشِّقَاء...» که این جمله از حضرت، به عنوان شرح و تفسیر است که چرا پیامبر (صلی الله علیه و آله) از آنان اعراض کرد.

2. روایات مربوط به تحریف معنوی

در برخی از روایات، واژه «تحریف» به کار رفته که مقصود، تحریف معنوی و تفسیر به رأی است; ولی محدث نوری گمان کرده است که همان تحریف اصطلاحی لفظی است (2).

از پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) روایت شده است که فرمودند:

«یَجِیءُ یَوْمَ الْقِیَامَهِ ثَلاثَهٌ یَشْکُونَ: الْمُصْحَفُ وَالْمَسْجِدُ وَالْعِتْرَهُ: یَقُولُ الْمُصْحَفُ: یَا رَبِّ حَرَّفُونِی وَمَزَّقُونِی وَیَقُولُ الْمَسْجِدُ: یَا رَبِّ عَطَّلُونِی وَضَیَّعُونِی وَتَقُولُ الْعِتْرَهُ، یَا رَبِّ قَتَلُونَا وَطَرَدوُنَا; روز رستاخیز سه چیز شکایت می کنند: قرآن، مسجد، عترت. «قرآن» می گوید: پروردگارا! مرا تحریف کرده و پاره پاره نمودند و مسجد می گوید: پروردگارا! مرا تعطیل کردند [به مسجد نیامدند] و عترت می گوید: پروردگارا! ما را کشتند و] از جای خود [راندند».