- سخن ناشر 1
- اشاره 3
- پیشگفتار 3
- سخنی با دانش پژوهان عزیز 4
- سخنی با اساتید محترم 5
- بخش اول: اعجاز قرآن 6
- اشاره 6
- تعریف اعجاز قرآن 7
- اهمیت و جایگاه اعجاز قرآن 7
- 1. کلیات 7
- اشاره 7
- اشاره 7
- ب) اعجاز قرآن و نبوت پیامبراکرم (صلی الله علیه و آله) 8
- الف) اعجاز قرآن و وجود خداوند 8
- ج) اعجاز قرآن و عدم تحریف آن 8
- د) اعجاز قرآن و معارف آن 8
- کتاب شناسی اعجاز قرآن 9
- آثار پیشینیان درباره اعجاز قرآن 10
- چکیده 12
- پرسش 13
- منابع مطالعه و پژوهش 14
- 2. تعاریف و مفاهیم 15
- اشاره 15
- تاریخچه کاربرد واژه معجزه و اعجاز 15
- مقدمه 15
- اعجاز در لغت 16
- کاربرد قرآنی اعجاز 17
- اعجاز در اصطلاح 18
- شرایط و ویژگی های اعجاز 19
- برترین معجزه 20
- ویژگی های دیگر قرآن 20
- چکیده 21
- پرسش 22
- منابع مطالعه و پژوهش 22
- تحدّی در اصطلاح 23
- 3. تحدّی قرآن 23
- اشاره 23
- تحدّی در لغت 23
- الف) تحدّی در مکه 24
- اشاره 24
- آیات تحدّی و سیر نزول آنها 24
- ب) تحدّی در مدینه 25
- تحدّی در برتری سخن 27
- نقد نظریه بنت الشاطی 28
- جاودانگی تحدّی قرآن در کنار اعجاز 28
- چکیده 29
- پرسش 30
- منابع مطالعه و پژوهش 30
- پیامبر اعظم (صلی الله علیه و آله) و قرآن 31
- 4. اعجاز قرآن از نگاه معصومین (علیهم السلام) 31
- مقدمه 31
- اشاره 31
- اعجاز قرآن از منظر علی (علیه السلام) 32
- قرآن از منظر حضرت زهرا (علیها السلام) 34
- امام حسین (علیه السلام) و قرآن 35
- قرآن از منظر امام حسن مجتبی (علیه السلام) 35
- امام سجاد (علیه السلام) 36
- امام باقر (علیه السلام) 37
- امام صادق (علیه السلام) 37
- امام رضا (علیه السلام) 38
- امام کاظم (علیه السلام) 38
- امام عسکری (علیه السلام) 39
- امام جواد (علیه السلام) 39
- امام هادی (علیه السلام) 39
- امام عصر (عج) 40
- چکیده 40
- پرسش 41
- منابع مطالعه و پژوهش 42
- اشاره 43
- 1. ولید بن مغیره 43
- 5. اذعان مشرکان نسبت به اعجاز قرآن 43
- مقدمه 43
- 2. طفیل بن عمروالدوسی 45
- 3. نضربن حارث 46
- 4. عتبه بن ربیعه 47
- 5. انیس بن جناده 48
- چکیده 49
- پرسش 49
- منابع مطالعه و پژوهش 50
- مقدمه 51
- 6. اعجاز قرآن از نگاه دانشمندان شیعه 51
- 1. شیخ مفید 51
- اشاره 51
- 2. شیخ طوسی 52
- 3. محمدباقر مجلسی 53
- 4. علاّمه بلاغی 55
- 5. علاّمه طباطبایی (رضی الله عنه) 55
- 6. آیه الله خوئی (رضی الله عنه) 57
- 7. امام خمینی (رحمه الله) 58
- چکیده 59
- منابع مطالعه و پژوهش 60
- پرسش 60
- اشاره 61
- 7. اعجاز قرآن از نگاه علمای اهل سنّت 61
- 1. خطّابی 61
- 2. باقلانی 62
- 3. جرجانی 62
- 4. فخر رازی 63
- 5. زرکشی 64
- 6. سیوطی 65
- 7. رافعی 66
- چکیده 67
- منابع مطالعه و پژوهش 68
- پرسش 68
- اشاره 69
- مقدمه 69
- 8. وجوه اعجاز قرآن (شخصیت پیامبر (صلی الله علیه و آله) 69
- ویژگی امّی بودن پیامبر (صلی الله علیه و آله) 71
- اشاره 74
- امی بودن پیامبر از منظر روایات 74
- نقد و بررسی 75
- جریان حدیبیه 75
- چکیده 78
- پرسش 78
- منابع مطالعه و پژوهش 79
- مقدمه 80
- ابعاد اعجاز بیانی قرآن 80
- اشاره 80
- 9. وجوه اعجاز قرآن (اعجاز بیانی) 80
- مهم ترین بخش های اعجاز بیانی 81
- اشاره 81
- الف) گزینش کلمات 82
- ب) سبک و شیوه بیان 83
- ج) نظم آهنگ قرآن 84
- د) وحدت موضوعی (تناسب معنوی آیات) 86
- ه-) نکته ها و ظرافت ها 88
- چکیده 89
- پرسش 90
- منابع مطالعه و پژوهش 91
- مقدمه 92
- اشاره 92
- 10. وجوه اعجاز قرآن (معارف عالی) 92
- معارف 93
- احکام 95
- قداست مقام انبیا (علیهم السلام) 95
- جامعیت احکام اسلامی 97
- چکیده 99
- منابع مطالعه و پژوهش 100
- پرسش 100
- 11. وجوه اعجاز قرآن (خبرهای غیبی) 101
- اشاره 101
- مقدمه 101
- اشاره 103
- شأن نزول 103
- 1. خبر پیروزی رومیان بر ایرانیان 103
- 2. خبر پیروزی مسلمانان در جنگ بدر 104
- 3. وعده بازگشت پیروزمندانه به مکه 105
- 4. وعده ی حفاظت از قرآن 106
- 5. پیروزی دین اسلام بر دیگر ادیان 106
- پرسش 108
- چکیده 108
- منابع مطالعه و پژوهش 109
- اشاره 110
- 12. وجوه اعجاز قرآن (هماهنگی و عدم وجود اختلاف) 110
- موجبات اختلاف 112
- پرسش 116
- چکیده 116
- منابع مطالعه و پژوهش 117
- اشاره 118
- 13. وجوه اعجاز قرآن (اعجاز علمی) 118
- نمونه هایی از اشارات علمی در قرآن 119
- اشاره 119
- 1. رتق و فتق امور آسمانها و زمین 119
- 2. نقش کوه ها در استواری زمین 120
- 3. دشواری تنفّس با افزایش ارتفاع 121
- 4. آب؛ منشأ حیات 123
- 5. پوشش هوایی حافظ زمین 124
- چکیده 125
- پرسش 126
- منابع مطالعه و پژوهش 126
- اشاره 128
- 14. وجوه اعجاز قرآن (نظریه صرفه) 128
- مقدمه 128
- دلیل قرآنی قائلین به «صرفه» 128
- تفسیرهای سه گانه در تبیین دیدگاه «صرفه» 129
- «صرفه» از نگاه ابن حزم 130
- دیدگاه سید مرتضی 131
- نقد رأی ابن حزم 131
- نقد رأی سید مرتضی 131
- دلایل مخالفان دیدگاه «صرفه» 132
- تفتازانی 132
- زملکانی 132
- شهرستانی 133
- قاضی ابوبکر 133
- چکیده 134
- منابع مطالعه و پژوهش 135
- پرسش 135
- 1. مسیلمه کذّاب 136
- مقدمه 136
- 15. معارضان اعجاز قرآن 136
- اشاره 136
- 2. عبدالله بن مقفع 138
- 4. ابو العلاء معری 140
- 3. سجاح بنت حارث تمیمیه 140
- تحلیل 141
- 5. ابوالطیب متنبّی 141
- چکیده 142
- پرسش 143
- منابع مطالعه و پژوهش 143
- بخش دوم: صیانت قرآن از تحریف 144
- اشاره 144
- 1. کلیات 145
- مقدمه 145
- اشاره 145
- منشأ پیدایش شبهه تحریف 146
- کتاب شناسی تحریف 148
- کتاب شناسی خاصّ تحریف 149
- چکیده 150
- پرسش 151
- منابع مطالعه و پژوهش 152
- تحریف در لغت 153
- 2. تعاریف و مفاهیم 153
- اشاره 153
- تحریف در اصطلاح 155
- اقسام تحریف 156
- نکته دوَم 158
- نکته اوّل 158
- چکیده 159
- منابع مطالعه و پژوهش 160
- پرسش 160
- 3. دیدگاه عالمان شیعه 161
- اشاره 161
- مقدمه 161
- شیخ صدوق 162
- شیخ مفید 163
- شیخ طوسی 163
- علاّمه حلّی (رحمه الله) 164
- علاّمه طبرسی 164
- سید بن طاووس 165
- شیخ بهائی 165
- محقّق اردبیلی 165
- ملاّ محسن فیض کاشانی 166
- شیخ الفقهاء کاشف الغطاء 166
- محقّق تبریزی 167
- آیه الله خوئی 168
- علاّمه طباطبایی 168
- امام خمینی (رحمه الله) 169
- چکیده 170
- پرسش 170
- منابع مطالعه و پژوهش 171
- ابوالحسن اشعری 172
- 4. دیدگاه عالمان سنّی درباره مسئلهْ تحریف 172
- مقدمه 172
- اشاره 172
- محمد مدنی (معاصر) 173
- عبدالله درّاز (معاصر) 173
- تیجانی سماوی (معاصر) 174
- رحمت الله هندی 175
- تهمت های ناروا 176
- چکیده 178
- پرسش 179
- منابع مطالعه و پژوهش 180
- حکم بدیهی عقل 181
- 5. ادلّه نفی تحریف (دلایل عقلی) 181
- مقدمه 181
- اشاره 181
- دلیل تواتر (ضرورت تواتر متن قرآن) 183
- ناسازگاری تحریف با اعجاز قرآن 184
- شبهه 186
- پاسخ شبهه ی مذکور 186
- چکیده 187
- پرسش 188
- منابع مطالعه و پژوهش 188
- اشاره 189
- اشاره 189
- 6. ادلّه نفی تحریف (دلایل قرآنی) 189
- مقدمه 189
- آیه تحفیظ (حفظ ، ذکر) 189
- اشکال دوّم 191
- اشکال اوّل 191
- اشاره 192
- آیه نفی باطل 192
- آیات تنزیه کننده قرآن از ریب و تردید 193
- اشکال 193
- چکیده 195
- منابع مطالعه و پژوهش 196
- پرسش 196
- اشاره 197
- 1. روایت امام باقر (علیه السلام) 197
- مقدمه 197
- 7. ادلّه نفی تحریف (دلایل روایی) 197
- 2. روایت امام صادق (علیه السلام) 198
- 3. ترتیب مصحف در زمان ظهور حضرت مهدی (عج) 198
- 4. روایات عرض بر قرآن 199
- 5. حدیث ثقلین 201
- 6. روایات دال بر کامل بودن سوره ها 202
- 7. روایاتی که از «شأن نزول» تعبیر به «تنزیل» کرده اند 202
- چکیده 203
- پرسش 204
- منابع مطالعه و پژوهش 205
- مقدمه 206
- 8. مستشرقان و مسئله تحریف 206
- اشاره 206
- اشاره 207
- الف) عدم آگاهی پیامبر (صلی الله علیه و آله) از رسالتش 207
- ادعای بلاشر، مبنی بر عدم ثبت آیات مکی در قرآن 207
- ب) فقدان امکانات مادی 208
- نقد دیدگاه بلاشر 208
- ادعای «کازانوفا»؛ مبنی بر افزایش دو آیه در «قرآن» توسط ابوبکر 209
- اشاره 209
- اتهام «بول» (BUHL) به شیعیان، درباره اعتقاد به تحریف 210
- نقد 210
- اشاره 210
- اشاره 211
- نقد 211
- جنجال گلدزیهر 211
- نقد 212
- نقد 212
- چکیده 213
- پرسش 214
- منابع مطالعه و پژوهش 215
- اشاره 216
- نقد 216
- کتاب «عهدین» از نگاه محدث نوری 216
- 9. تحریف در عهدین 216
- اشاره 216
- مقدمه 216
- تحریف در نحوه گویش 217
- نگاهی گذرا به تاریخ عهدین 218
- اشاره 218
- اشکال 219
- پاسخ 219
- اشاره 220
- همگونی رویدادها در گذشته و حال 220
- چکیده 222
- پرسش 223
- منابع مطالعه و پژوهش 224
- 10. تحریف نزد «حشویه» (1) 225
- مقدمه 225
- 1. آیه «رجم» 225
- اشاره 225
- اشاره 225
- نقد 226
- 2. آیه رغبت (اعراض) 226
- اشاره 226
- 3. آیه فراش 227
- 4. آیه جهاد 227
- تحلیل 227
- 5. اشتمال قرآن بر یک میلیون و بیست و هفت هزار حرف! 228
- اشاره 228
- نقد 228
- 6. افزایش در مصحف عایشه 228
- اشاره 228
- اشاره 229
- نقد 229
- نقد 229
- 7. کاسته شدن دو آیه از سوره بینه! 229
- 9. سوره احزاب، بزرگ تر از سوره بقره! 230
- اشاره 230
- 8. حذف دو آیه از مصحف 230
- نقد 230
- اشاره 230
- نقد 231
- 10. سوره ای به اندازه سوره «برائت» وسوره ای دیگر، همانند «مسبحات» 231
- اشاره 231
- نقد 232
- چکیده 232
- پرسش 233
- منابع مطالعه و پژوهش 234
- اشاره 235
- 11. تحریف نزد حشویه (2) 235
- 11. از بین رفتن «قرآن» با کشته شدن حاملان آن 235
- اشاره 235
- نقد 235
- اشاره 236
- 12. حذف دو سوره «خلع» و «حفد» از مصاحفی غیر مصحف أبی 236
- اشاره 236
- نقد 236
- 13. اجتهاد نابجا 236
- نقد 237
- نقد 237
- تحلیل 238
- 14. تبدیل یک حرف 238
- نقد 238
- اشاره 238
- اشاره 238
- 15. افزودن یک «کلمه» 238
- 16. چهار کلمه نادرست! 239
- پرسش 243
- چکیده 243
- منابع مطالعه و پژوهش 244
- اشاره 245
- مقدمه 245
- 12. تحریف نزد اخباری ها (1) 245
- نقد 246
- نقد 247
- بررسی 249
- بررسی 250
- بررسی 250
- بررسی 251
- بررسی 253
- چکیده 254
- منابع مطالعه و پژوهش 255
- پرسش 255
- 13. تحریف نزد اخباری ها (2) 256
- اشاره 256
- مقدمه 256
- 1. روایات تفسیری 257
- 2. روایات مربوط به تحریف معنوی 258
- 3. روایات حاکی از افتادگی برخی آیات 259
- 4. روایات مربوط به ظهور حضرت حجت (عج) و آوردن «قرآن» جدید، برخلاف «قرآن» موجود 259
- 5. روایات بیانگر فضایل اهل بیت (علیهم السلام) در قرآن 260
- چکیده 262
- پرسش 263
- منابع مطالعه و پژوهش 264
- اشاره 265
- 1. رساله ای ناشناس 265
- مقدمه 265
- 14. مهم ترین منابع قائلان به تحریف (1) 265
- 2. کتاب «سقیفه» سلیم بن قیس هلالی 266
- 3. کتاب «القرائات» احمد بن محمد سیاری 267
- 4. تفسیر ابوالجارود زیاد بن منذر مرحوب 267
- 5. تفسیر منسوب به علی بن ابراهیم قمی 268
- 7. کتاب احتجاج طبرسی 269
- 6. کتاب «استغاثه» علی بن احمد کوفی 269
- چکیده 270
- پرسش 271
- منابع مطالعه و پژوهش 272
- 8. تفسیر منسوب به امام عسگری (علیه السلام) 273
- اشاره 273
- 15. بررسی مهم ترین منابع قائلان به تحریف (2) 273
- مقدمه 273
- 9. تفاسیر مقطوع الاسناد 274
- 10. کتاب الفرقان 277
- چکیده 278
- نقد 278
- منابع مطالعه و پژوهش 279
- پرسش 279
- کتابنامه 280
- الف) منابع اصلی 280
- ب) منابع فرعی (مهم ترین منابع فرعی) 280
کتابنامه
الف) منابع اصلی
1. قرآن کریم.
2. اسکندرلو، محمد جواد، علوم قرآنی، تقریرات درس استاد معرفت، چاپ اول، سازمان حوزه ها و مدارس علمیه خارج از کشور، قم، 1379ش.
3.----------------، نقد شبهات پیرامون قرآن کریم، مترجمان: حسن حکیم باشی و دیگران، چاپ اول، مؤسسه فرهنگی تمهید، قم، 1385ش.
4. جوان آراسته، حسین، درس نامه علوم قرآنی، چاپ اول، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1377 ش.
5. خوئی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، ط - 8، أنوار الهدی، 1401 ق.
6. رجبی محمود، درس نامه اعجاز «قرآن»، مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (رضی الله عنه)، قم، 1382ش.
7. زمانی، محمد حسن، مستشرقان و قرآن، چاپ اول، بوستان کتاب، قم، 1385 ش.
8. مؤدّب، رضا، اعجاز قرآن، چاپ اول، انتشارات أحسن الحدیث، قم، 1379 ش.
9. محمّدی (نجّار زادگان)، سلامه القرآن من التحریف، فتح الله، ط 1، مشعر، تهران، 1424 ق.
10. معرفت، محمدهادی، التمهید فی علوم القرآن، ط - 1 مؤسسه النشر الاسلامی، قم، 1415 ق.
11.----------------، صیانه القرآن من التحریف، ط - 1، مؤسسه النشر الاسلامی، قم، 1413 ق.
12.----------------، مصونیت «قرآن» از تحریف، مترجم: شهید محمد شهرابی، چاپ دوم، دفتر تبلیغات اسلامی، قم، 1379ش.
13.----------------، علوم قرآنی، چاپ پنجم، مؤسسه فرهنگی «تمهید»، قم، 1383ش.
14. مکارم، ناصر، تفسیر نمونه، چاپ دهم، دارالکتب الاسلامیه، قم، 1372ش.
ب) منابع فرعی (مهم ترین منابع فرعی)
15. ابن ابی الحدید، شرح نهج البلاغه، با تحقیق محمد ابوالفضل ابراهیم، ط - 2، دار احیاء التراث العربی، بیروت، 1385 ق.
16. ابن الخطیب محمد محمد عبد اللطیف، الفرقان، دار الکتب المصریه، مصر، 1367 ق.
17. ابن طاووس، سعد السعود، ط - 1، مطبعه الحیدریه، نجف، 1369 ق.
18. [ابن] الندیم، محمد بن اسحاق، الفهرست، چاپ دوم، تهران، 1350 ش.