اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 59

و تحصیل سعادت و بالجمله، کیفیت سیر و سلوک الی اللّه است» (1).

ایشان هم چنین در جای دیگری می فرماید: «هرکس به عرفان «قرآن» و عرفای اسلام که کسب معارف از «قرآن» نمودند، نظر کند... می فهمد و برای او، تصدیق به این که کتاب وحی الهی و این معارف، معارف الهیه است، مؤونه ای ندارد» (2).

چکیده

1. شیخ مفید (رضی الله عنه) در آغاز، اعجاز «قرآن» را در «صرفه» و منع الهی می دانست; ولی سرانجام اعجاز آن را در فصاحت و بلاغت و اشتمال بر اخبار غیبی و مطالب دقیق علمی معرفی نمود.

2. شیخ طوسی (رضی الله عنه) می نویسد: «کامل ترین قول نزد من، قول کسی است که می گوید: قرآن از این جهت معجزه است که خارق العاده بوده و دارای فصاحت فوق العاده است، آن هم در این نظم مخصوص».

3. علامه مجلسی هم شاخص ترین وجه اعجاز «قرآن» را در فصاحت و بلاغت آن دانسته، هم چنین به اخبار غیبی، مطالب علمی «قرآن» و دوری از هرگونه ناسازگاری نیز اشاره می کند.

4. از نگاه علاّمه بلاغی، اعجاز «قرآن» از دو جهت قابل بررسی است: نخست اعجاز آن برای عرب ها و دوم برای تمامی بشر؛ اعم از عرب و عجم. وی اعجاز اولیه «قرآن» را در حوزه ی زبان شناسی و فصاحت کلام می داند; ولی اعجاز برای تمامی بشر را از وجوه مختلفه می نگرد.

5. علاّمه طباطبایی (رضی الله عنه) می نویسد: «عمومیت خطاب تحدّی، حکایت از آن دارد که خداوند، همگان را به همانند آوری دعوت کرده است; لذا «قرآن» برای همه معجزه است؛ نه برای گروهی خاص; بنابراین، «قرآن» برای فصیح ترین مردم، در فصاحت و بلاغت، برای حکما در حکمت هایش، برای علما در مطالب علمی، برای سیاست گذاران در سیاست و... معجزه محسوب می شود».