اعجاز قرآن و مصونیت از تحریف صفحه 65

نظر اهل تحقیق را - که خود نیز آن را تأیید می کند - ذکر می نماید. (1) اقوال یاد شده به اختصار عبارتند از:

الف) نظام بر این باور است که خداوند، عقل مردم را از همانند آوری «قرآن» ناتوان ساخت;

ب) اعجاز، مربوط به تألیف خاص «قرآن» است;

ج) به خاطر اخبار از غیب است;

د) اشتمال بر قصص پیشین;

ه-) اخبار از ضمائر و درون افراد;

و) تحدّی «قرآن» مربوط به نظم، صحت معانی و توالی فصاحت آن است;

ز) فصاحت، غرابت اسلوب و سلامت «قرآن» از تمامی عیوب است;

ح) اعجاز در نظم، تألیف و ترکیب عبارات بی نظیر قرآنی است;

ط) اعجاز «قرآن» امری ذوقی است که قابل درک هست؛ ولی نمی توان تمامی زوایای آن را توصیف نمود;

ی) اعجاز «قرآن» مربوط به استمرار فصاحت و بلاغت آن در تمامی زمانهاست;

ک) اعجاز «قرآن» منحصر در بلاغت «قرآن» است;

ل) قول اهل تحقیق آن است که اعجاز «قرآن» مربوط به همه اموری است که ذکر گردید [غیر از قول به صرفه که آن را ردّ کرده است]; یعنی اعجاز «قرآن» محدود به امر یا موضوع خاصی نیست؛ بلکه همه آنها در کنار هم بیانگر اعجاز است؛ نه هریک به تنهایی; زیرا چه بسا برخی از کلام فصحا بتواند با یکی از وجوه مذکور مقابله کند; اما هیچ کس نمی تواند کتابی بیاورد که تمامی وجوه مذکور را در کنار هم دارا باشد (2).

6. سیوطی

جلال الدین سیوطی (ت 911 ق.) از مفسران و صاحب نظرانی است که در مورد اعجاز «قرآن»، کتاب معترک الاقرآن فی اعجاز القرآن را تألیف و در آن 35 قول را پیرامون