فَدَک، از غصب تا تخریب صفحه 129

1- 199. فاطمه بهجه قلب المصطفی، صفحه 413 به نقل از تلخیص الشافی، جلد 3، صفحه 130.

2- 200. شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید، جزء 16، صفحه 103 (جلد 16، صفحه 278).

3- 201. فاطمه بهجه قلب المصطفی، صفحه 416 به نقل از تلخیص الشافی، جلد 1، صفحه 157.

حضرت پاسخ دادند: به خاطر اقتداء به رسول اللَّه، که پس از فتح مکه چون عقیل خانه حضرت را فروخته بود، به پیامبر صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ وَ سَلَّم گفته شد: یا رسول اللَّه آیا خانه خود را پس نمی گیرید؟ فرمود: مگر عقیل خانه ای را برای ما باقی گذاشته است؟.

إنّا أَهْلُ بَیتٍ لَا نَسْتَرْجِعُ شَیئاً یُؤخَذُ مِنّا ظُلْمَاً فَلِذلِکَ لَمْ یسْتَرْجِعْ فَدَکاً لَمَّا وَلَّی. (1)

ما خاندانی هستیم، که اگر چیزی از ما به ستم گرفته شود، پس نمی گیریم، و بدین جهت هم حضرت علی علیه السلام پس از آنکه به حکومت رسید فَدَک را پس نگرفت.

و در روایت دیگر حضرت موسی بن جعفر علیه السلام در جواب علی بن فضّال همین مطلب را فرمودند. (2)

3. حضرت علی علیه السلام کراهت داشتند چیزی را که خداوند غاصبش را کیفر داده، باز پس بگیرند.

ابوبصیر از امام صادق علیه السلام سؤال می کند: چرا حضرت علی علیه السلام پس از آنکه زمام خلافت را به دست گرفت، «فَدَک» را بر نگردانید؟ و از آنها پس نگرفت؟ حضرت در پاسخ فرمودند: به خاطر آنکه هم ظالم و هم مظلوم هر دو از دنیا رفته بودند. خداوند ستمگر را کیفر و به ستمدیده پاداش و اجر عنایت کرده بود.

فَکَرِهَ أَنْ یَسْتَرْجِعَ شَیْئَاً قَدْ عاقَبَ اللَّهُ عَلَیْهِ غَاصِبَهُ وَ أَثابَ عَلِیهِ الْمَغْصُوبَ. (3)

حضرت علی علیه السلام خوش نداشتند چیزی را که خداوند غاصبش را کیفر و مغصوب را پاداش داده بود، برگردانده و پس بگیرند.

1- 202. عوالم العلوم، جلد 11/2، صفحه 766 از علل الشرایع، صفحه 155 از الطرائف، صفحه 251 بحارالأنوار، جلد 29، صفحه 396.

2- 203. عوالم العلوم، جلد 11/2، صفحه 766.

3- 204. عوالم العلوم، جلد 11/2، صفحه 766 از علل الشرایع، صفحه 154 از الطرائف، صفحه 251 بحارالأنوار، جلد 29، صفحه 395 کشف الغمه، صفحه 494.

4. بی ارزش بودن بُعد مادّی فَدَک برای اهل بیت علیهم السلام

«فَدَک» وسیله مطالبه خلافت بود و الآن زمان طرح آن دعوا گذشته و فقط بُعد مادّی فَدَک باقی مانده بود، که آن هم برای حضرت علی علیه السلام ارزشی نداشت.

پس فَدَک باید به همان حال باقی می ماند، تا دلیلی واضح و شاهدی صادق، بر ظلم ابابکر و عمر نسبت فاطمه علیها السلام باشد، به همین خاطر ائمه معصومین علیهم السلام نیز با تأسی به جدّ بزرگوارشان، حضرت علی علیه السلام، در بازگشت فَدَک تلاشی ننمودند.

گرفتن نامه رد «فَدَک» از ابابکر و جسارتهای بی شرمانه عمر