شرح خطبه فدکیه ( 55 جلسه ) صفحه 98

نقد و بررسی حدیث ابوبکر

مطلب دوم این که وی ادعا کرد من از پیغمبر چنین سخنی شنیدم. در این جا این سؤال مطرح می شود که وقتی کسی چنین ادعایی می کند ما چه وظیفه ای داریم؟ قرآن می فرماید: إِن جَاءکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَأٍ فَتَبَیَّنُوا؛3 بنابراین اگر سند خبر معتبر نباشد این خبر هیچ ارزشی ندارد. اما بر فرض که راوی مورد اعتماد باشد ولی مضمون حدیثش با قرآن سازگار نباشد در این جا چه وظیفه ای داریم؟ پیغمبر اکرم صلی الله علیه وآله فرمود: قَدْ کَثُرَتْ عَلَیَّ الْکَذَّابَةُ وَ سَتَکْثُر؛ فَإِذَا أَتَاکُمُ الْحَدِیثُ فَاعْرِضُوهُ عَلَی کِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّتِی؛ فَمَا وَافَقَ کِتَابَ اللَّهِ وَ سُنَّتِی فَخُذُوا بِهِ وَ مَا خَالَفَ کِتَابَ اللَّهِ وَ سُنَّتِی فَلَا تَأْخُذُوا بِه 4 بعد از من کسانی که به دروغ از قول من حدیث نقل می کنند زیاد خواهند شد. من یک محک به دست شما می دهم؛ هر سخنی که با قرآن و سنت من سازگار نبود رهایش کنید. خب، در این جا هم حدیثی برای ما نقل شده است. بر فرض که گوینده آن صادق باشد، اما قرآن در آیه شانزدهم سوره نمل می فرماید: وَوَرِثَ سُلَیْمَانُ دَاوُودَ؛ همچنین در آیه پنجم و ششم سوره مریم می فرماید: فَهَبْ لِی مِن لَّدُنکَ وَلِیًّا * یَرِثُنِی وَیَرِثُ مِنْ آلِ یَعْقُوبَ. او گفت: از پیغمبر شنیدم که هیچ پیغمبری ارثی نگذاشته و ارث پیغمبران فقط علم است. اما این بر خلاف نص قرآن و بر خلاف تاریخ قطعی است. بر فرض که هم سند و هم مضمون این حدیث درست باشد، باز هم مقصود آنها را نمی رساند، زیرا این حدیث می گوید: «نحن معاشر الانبیاء لانورث». با توجه به آیات قرآن، معنای صحیح حدیث این خواهد بود که: ما پیغمبران از آن جهت که پیغمبریم برای شما علم و حکمت را به ارث می گذاریم؛ پس این علوم ارث ماست و قدرش را بدانید. به عبارت دیگر هر شخصی از لحاظ شخصیت حقیقی اش یک ارث دارد و از لحاظ شخصیت حقوقی اش ارث دیگری. شخصیت حقوقی پیامبر (یعنی مقام نبوت) برای امت جز علم و حکمت ارث باقی نمی گذارد؛ اما شخصیت حقیقی حضرت مانند دیگران، برای همسر و فرزندانش ارث باقی می گذارد. حتی اگر فرض کنیم که این روایت را پیغمبر فرموده و منظورشان هم این بوده که مالی که پیامبران به جا می گذارند حکم ارث را ندارد، باز هم هدف آنها برآورده نمی شود، چون این حدیث می گوید: اختیار اموالی که از پیامبر باقی می ماند با ولیّ امر است و ولیّ امر آن کسی است که خود پیغمبر تعیین کرده است. هفتاد روز پیش از این ماجرا پیغمبر فرمود: من کنت مولاه فهذا علی مولاه؛ پس طبق همین حدیث، اختیار اموال رسول ا لله با امیرالمؤمنین حضرت علی علیه السلام است. همه تلاش حضرت برای این بود که به طرف مقابل فهمانده شود این کار شما خطاست و با این کارتان اصلا مسیر حکومت اسلامی را منحرف کردید.

والسلام علیکم و رحمة الله.

پی نوشت ها

1 . منافقون، 1.
2 . منافقون، 2.
3 . حجرات، 6.
4 . بحارالانوار، ج2 ص225.

اجماعی دروغین بر علیه فاطمه سلام الله علیها

چکیده آنچه گذشت