سوگنامه فدک صفحه 263

بر آستان خدمت مردان حضرتت

محتاج خاطر ضعفا گشته اقویا

گر دل خلاف امر تو جوید فقد هلک

ور جان مطیع امر تو باشد فقد نجی

در حلقه ارادت خاصان در گهت

ممنون منت فقراء گشته اغنیا

زان برتری که عقل به وصف تو دم زند

ما از کجا ونعت جلال تو از کجا

عزت بخشیدن به دعوت حق

پنجم: «و اعزازا لدعوته»، فلسفه پنجم در ایجاد ممکنات، عزت بخشیدن به دعوت حق است و این دعوت پروردگار است از بندگانش. و دعوت بر دو قسم است: دعوت تکوین، و دعوت تشریع. پس اگر مراد از دعوت در این مقام دعوت تکوینی باشد که عبارت است از ایجاد معنی، پس خداوند مخلوق را خلق فرمود تا به این دعوت یعنی ایجاد آنان عزت بخشد؛ چون اخراج از نیستی به هستی عزت دادن به آنها است. و اگر منظور از دعوت دعوت تکوینی باشد یعنی دعوت به ادیان و شرایع آسمانی، پس مراد آن است که عزت بخشیدن به ادیان در پرتو خلقت انسانها است؛زیرا اگر مخلوق نبود دعوت به حق معنا نداشت. علی کل حال، خداوند به دعوت خویش عزت بخشید هنگامی که مخلوق را ایجاد فرمود و این موضوع قابل تردید نیست.

ثم جعل الثواب علی طاعته

«نقمه»- به کسر نون و ساکن قاف- به منعنای گرفتن و عقوبت کردن است