- درآمد 1
- علوم قرآنی 6
- اشاره 6
- پیشینه علوم قرآنی 7
- اشاره 13
- وحی در لغت 15
- وحی در قرآن 16
- اقسام وحی نبوی 18
- چگونگی نزول وحی 20
- اشاره 23
- نزول اجمالی و نزول تفصیلی (انزال و تنزیل) 26
- اشاره 32
- اسامی قرآن 33
- سوره های قرآن 36
- آیات قرآن 38
- اشاره 42
- فایده و ضرورت شناخت آیات مکی و مدنی 43
- معیار تقسیم به مکی و مدنی 43
- تعداد سوره ها و آیات مکی و مدنی 47
- اشاره 50
- فواید شناخت اسباب نزول 52
- اشاره 52
- العبره بعموم اللفظ 54
- دستیابی به اسباب نزول 56
- اشاره 59
- حفظ و نگارش در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) 60
- نگارش قرآن در زمان ابوبکر (رضی الله عنه) 64
- روش زید در جمع قرآن 66
- مصاحف صحابه 68
- یکسان سازی مصحف ها (توحید قراءات) 69
- اشاره 74
- تدوین قرائت های معروف 76
- تعریف قرائت 77
- عوامل اختلاف قرائات 78
- انحصار قرائت ها به هفت 81
- قاریان هفت گانه و راویان آنها 82
- اشاره 85
- ویژگی های قرائت عاصم به روایت حفص 85
- تواتر و حجیت قراءات سبعه 87
- حدیث سبعه احرف و قرائات هفتگانه 89
- اشاره 94
- مفهوم تحریف 95
- استعمال تحریف در قرآن 95
- انواع تحریف 96
- اشاره 98
- ادله مصونیت قرآن از تحریف 98
- الف) آیه حفظ 98
- ب) آیه عزّت 99
- اشاره 104
- ضرورت معجزه 106
- تحدی و مبارزه طلبی قرآن 107
- معارضه با آیات تحدی 109
- یادآوری 110
- اشاره 116
- ابعاد اعجاز قرآن کریم 116
- اشاره 116
- اشاره 117
- الف) گزینش کلمات 118
- ج) نظم آهنگ قرآن یا اعجاز صوتی 121
- د) وحدت موضوعی (تناسب معنوی آیات) 125
- اشاره 126
- جامعیت احکام اسلامی 133
- اشاره 143
- اشاره 143
- الف) زوجیت در قرآن 144
- ج) گهواره بودن زمین 146
- ب) عمل لقاح بادها 146
- د) گسترش زمین 147
- ه) آب، اصل حیات 148
- و) حرکت فلکها 149
- ز) پوشش هوایی حافظ زمین 150
- اشاره 158
- شرایط نسخ 160
- اهمیت بحث نسخ 161
- انواع نسخ در قرآن 163
- آیات منسوخه 164
- آیات صفح 167
- اشاره 170
- تعریف محکم و متشابه 171
- اقسام تشابه در قرآن 176
- تفسیر و تأویل 181
- تأویل متشابهات را چه کسی می داند؟ 182
- آیا حروف مقطعه از متشابهات است ؟ 184
- نمونه هایی از آیات متشابه 186
- اشاره 186
می رود که در اثر جنگ های دیگر، قرّاء دیگری کشته شوند و بخش مهمی از قرآن از بین برود. مصلحت آن است که دستور دهی قرآن جمع آوری گردد. به عمر گفتم: چگونه می خواهی کاری را که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) انجام نداده است انجام دهی؟ او پاسخ داد: به خدا سوگند این کار نیکی است. از آن موقع پیوسته او (عمر) به من (ابوبکر) مراجعه نمود تا آن که خداوند در این امر، شرح صدری به من عنایت نمود و در این جهت با عمر هم نظر گردیدم.
زید می گوید: پس از نقل این جریان، ابوبکر به من گفت: تو مردی جوان، عاقل و مورد اعتماد می باشی و تو بودی که وحی را برای پیامبر می نوشتی، پس به جمع آوری قرآن اقدام نما. (زید:) به خدا قسم اگر مرا مأمور می کردند که کوهی را از جایی بردارم، سنگین تر از چنین مأموریتی نبود. به آنها گفتم: چگونه شما کاری را انجام می دهید که شخص پیامبر (صلی الله علیه و آله) انجام نداده است؟ ابوبکر در پاسخ گفت: به خدا قسم، خیر در همین است. و پیوسته به من اصرار نمود تا آن که خداوند همان شرح صدری را که به ابوبکر و عمر عنایت کرده بود، به من نیز عنایت فرمود. پس به تتبّع و تفحّص قرآن پرداختم و قرآن را از نوشته هایی که بر روی شاخه های خرما و سنگ های ظریف بود و آن چه در سینه ی مردم جای داشت جمع آوری کردم.... (1)
روش زید در جمع قرآن
زید به جمع آوری قرآن پرداخت و آن را از پراکندگی درآورد و در یکجا فراهم
1- (1) . صحیح بخاری، ج6، باب جمع القرآن، ص580 و 581؛ البرهان فی علوم القرآن، ج1 ص326؛ الاتقان فی علوم القرآن، ج1 ص182؛مناهل العرفان، ج1 ص251، المیزان فی تفسیر القرآن، ج12 ص119، خوئی، ابوالقاسم، البیان فی تفسیر القرآن، ص258.