- درآمد 1
- اشاره 6
- علوم قرآنی 6
- پیشینه علوم قرآنی 7
- اشاره 13
- وحی در لغت 15
- وحی در قرآن 16
- اقسام وحی نبوی 18
- چگونگی نزول وحی 20
- اشاره 23
- نزول اجمالی و نزول تفصیلی (انزال و تنزیل) 26
- اشاره 32
- اسامی قرآن 33
- سوره های قرآن 36
- آیات قرآن 38
- اشاره 42
- فایده و ضرورت شناخت آیات مکی و مدنی 43
- معیار تقسیم به مکی و مدنی 43
- تعداد سوره ها و آیات مکی و مدنی 47
- اشاره 50
- فواید شناخت اسباب نزول 52
- اشاره 52
- العبره بعموم اللفظ 54
- دستیابی به اسباب نزول 56
- اشاره 59
- حفظ و نگارش در زمان پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) 60
- نگارش قرآن در زمان ابوبکر (رضی الله عنه) 64
- روش زید در جمع قرآن 66
- مصاحف صحابه 68
- یکسان سازی مصحف ها (توحید قراءات) 69
- اشاره 74
- تدوین قرائت های معروف 76
- تعریف قرائت 77
- عوامل اختلاف قرائات 78
- انحصار قرائت ها به هفت 81
- قاریان هفت گانه و راویان آنها 82
- اشاره 85
- ویژگی های قرائت عاصم به روایت حفص 85
- تواتر و حجیت قراءات سبعه 87
- حدیث سبعه احرف و قرائات هفتگانه 89
- اشاره 94
- مفهوم تحریف 95
- استعمال تحریف در قرآن 95
- انواع تحریف 96
- اشاره 98
- ادله مصونیت قرآن از تحریف 98
- الف) آیه حفظ 98
- ب) آیه عزّت 99
- اشاره 104
- ضرورت معجزه 106
- تحدی و مبارزه طلبی قرآن 107
- معارضه با آیات تحدی 109
- یادآوری 110
- ابعاد اعجاز قرآن کریم 116
- اشاره 116
- اشاره 116
- اشاره 117
- الف) گزینش کلمات 118
- ج) نظم آهنگ قرآن یا اعجاز صوتی 121
- د) وحدت موضوعی (تناسب معنوی آیات) 125
- اشاره 126
- جامعیت احکام اسلامی 133
- اشاره 143
- اشاره 143
- الف) زوجیت در قرآن 144
- ج) گهواره بودن زمین 146
- ب) عمل لقاح بادها 146
- د) گسترش زمین 147
- ه) آب، اصل حیات 148
- و) حرکت فلکها 149
- ز) پوشش هوایی حافظ زمین 150
- اشاره 158
- شرایط نسخ 160
- اهمیت بحث نسخ 161
- انواع نسخ در قرآن 163
- آیات منسوخه 164
- آیات صفح 167
- اشاره 170
- تعریف محکم و متشابه 171
- اقسام تشابه در قرآن 176
- تفسیر و تأویل 181
- تأویل متشابهات را چه کسی می داند؟ 182
- آیا حروف مقطعه از متشابهات است ؟ 184
- نمونه هایی از آیات متشابه 186
- اشاره 186
اشاره
هدف کلی: آشنایی با قاریان و قرائات مشهور و علل پیدایش قرائات.
هدفهای آموزشی:
انتظار می رود فراگیر پس از مطالعه این فصل بتواند:
1. قرائت را تعریف نماید؛
2. عوامل اختلاف قرائت را بیان کند؛
3. سیر تدوین قرائات را توضیح دهد؛
4. علت حصر قرائات توسط ابن مجاهد را بداند؛
5. قاریان هفت گانه را بشناسد.
قرائت و تلاوت قرآن کریم با آغاز نزول قرآن همراه است. اولین قاری و معلم قرآن پیامبر گرامی (صلی الله علیه و آله) بود که با دریافت دستور الهی:
(اقرَأ بِاسمِ رَبِّکَ الَّذِی خَلَقَ ) (1)
(... وَ رَتِّلِ القُرآنَ تَرتِیلاً) (2)
(... فَاقرَؤُا ما تَیَسَّرَ مِنَ القُرآنِ...) (3)
(هُوَ الَّذِی بَعَثَ فِی الأُمِّیِّینَ رَسُولاً مِنهُم یَتلُوا عَلَیهِم آیاتِهِ...) (4) و...
1- (1) . علق، آیه1.
2- (2) . مزمل، آیه4.
3- (3) . مزمل، آیه20.
4- (4) . جمعه، آیه2.