علوم قرآن (مقدماتی) صفحه 81

این گونه عوامل موجب گردید که قرّاء بر سر رسیدن به قرائت، با هم اختلاف کنند و هر یک طبق اجتهاد خود و دلایلی که در دست داشتند، قرائت خود را توجیه بنمایند.

انحصار قرائت ها به هفت

قبلاً به عنایت مسلمانان نسبت به قرائت قرآن اشاره شد و بیان گردید که مردم در تمامی دوره ها، نسبت به قرائت شخصیت های معروف و حفظ و تدوین و پذیرش همه آنها اهتمام می ورزیدند؛ همچنین مردم هر منطقه ای به قاری محلی و منطقه خود توجه بیشتری داشتند و هیچ کس اعم از عامه و خاصه بر این سیره مستمر اعتراض نداشته است.

این روش همیشگی در فراگیری و آموزش قرائت تا اوایل قرن چهارم ادامه داشت، تا این که نابغه فرزانه بغداد، یعنی ابن مجاهد - که در جذب قلوب مردم و نفوذ در میان سران و مقامات دولتی ورزیدگی داشت - ظاهر گردید. (1) وی کرسی شیخ القرّاء را به طور رسمی به خود اختصاص داد و عامه مردم به او روی آوردند.

ابن مجاهد بسیار مقید، و سخت پایبند به تقلید از قرائت پیشینیان بود. عبد الواحد بن ابی هاشم می گوید: کسی از ابن مجاهد پرسید: چرا شیخ، قرائتی خاص اختیار نمی کند؟ او در پاسخ گفت: نیاز ما در حفظ دست آوردهای ائمه پیشین، بیش از آن است که قرائتی اختیار کنیم تا پس از ما رواج یابد». (2)

ابن مجاهد، تمام کوشش خود را برای سد باب اجتهاد در قرائت به کار برد و