مبانی کلامی اعجاز قرآن صفحه 106

ایشان بر این باورند که دلیل عدم معارضه مخالفان با قرآن، تواتر می باشد: (1)«جاءنا الخبر المتواتر انه مع طول زمن التحدی، و لجاج القوم فی التعدی اصیبوا بالعجز».(2) این مدعا به گونه ای مطرح شده است که گویا عدم معارضه با قرآن برای متکلمان یقینی است، تا جایی که نویسنده گوهر مراد می گوید: «عدم معارضه با قرآن، با تواتر ثابت شده است».(3)

استدلال متکلمان این گونه ادامه می یابد که اگر معارضه با قرآن صورت می گرفت، قرآن مورد شبهه واقع می شد و این معارضه حجت قرار می گرفت؛ لذا سزاوار بود که معارضه نقل شود. دلیل دیگر این که قرآن و حادثه معارضه، دو رقیب همدیگرند: پس امکان ندارد که قرآن نقل شود و به ما برسد، ولی معارضه ای نقل نشود و به ما نرسد.(4) بنابراین اگر معارضه ای صورت گرفته بود و مخالفان همانند قرآن را آورده بودند، این خبر به واسطه تواتر به ما می رسید و در تاریخ نقل می شد(5) و آوردن همانند قرآن حجت می شد و در اعجاز قرآن شبهه وارد شده و عدم حجت مطرح می شد.(6)

یکی از دلایل متکلمان بر عدم توانایی معارضان بر آوردن همانند قرآن، ترجیح دادن جنگ و عدم آوردن همانند قرآن می باشد.(7) نکته مهم

1- (1) ارشاد الطالبین إلی نهج المسترشدین، ص 311.
2- (2) محمد عبده، رساله التوحید، تحقیق محمد رشید رضا، ص 197.
3- (3) گوهر المراد، ص 386.
4- (4) شرح الاصول الخمسه، ص 379.
5- (5) المسلک فی اصول الدین، تحقیق رضا استادی، ص 175.
6- (6) همان.
7- (7) گوهر مراد، ص 386؛ اللوامع الالهیه فی المباحث الکلامیه، ص 285 و 286؛ المسلک فی اصول الدین، ص 173 و باب حادی عشر، شرح مقداد سیوری و ابوالفتح بن مخدوم الحسینی، ص 36.