مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 146

نمونۀ دیگر از نظم و انسجام را می توان در تشعشعات خورشیدی ملاحظه کرد: تشعشع حرارتی خورشید به مقدار ضروری و معینی است. اگر از این مقدار ضروری و مشخص به نصف مقدار تشعشع کنونی خود برسد همه موجودات منجمد می شوند و اگر مقدار تشعشعات حرارتی خورشید به مقدار نصف آنچه که هست افزایش می یافت همه موجودات به خاکستر تبدیل می شدند.

نور خورشید، نیز به مقدار معیّنی است. در گیاهان مکانیسم خاصّی تحت عنوان «فتوسنتز» در شرایط معینی از میزان نور صورت می گیرد مقدار نور رابطه مستقیمی با رشد گیاهان و نیز تولید گل دارد، مقدار نور اهمیّت فراوانی برای گیاه دارد، زیرا تکوین و پیدایش گل یعنی شگفتگی آن میزان مشخّصی از نور خورشید را خواهان است که این مقدار برای این گونه فرآیندهای گیاهی ضروری است حال با توجه به این پدیده کدام عقل سلیم مکانیسم ها و موارد ضروری و مقادیر مشخص مواد و عناصر را در عالم محصول تصادف و اتفاق (لا یشعر) می داند درحالی که تمام این مقادیر مشخص احتیاج به علوم ریاضی خاصی دارد که آنها را محاسبه و بررسی کرده و با محاسبات دقیق و صحیح، صحت و سقم آن را آشکار نماید. نه تنها این گونه امور نتیجه تصادف نیست بلکه همه فرآیندها تحت نظارت و اراده پروردگاری است که مظاهر آفرینش را بوجود آورده و اساس خلقت، هر آفریده ای را قوام و دوام بخشیده است. در مورد توازن و تعادل عناصر موجود در گیاهان نیز آیه ای در قرآن آمده، که علم اخیرا افتخار کشف آن را یافته است. می فرماید:

وَ اَلْأَرْضَ مَدَدْناها وَ أَلْقَیْنا فِیها رَواسِیَ وَ أَنْبَتْنا فِیها مِنْ کُلِّ شَیْءٍ مَوْزُونٍ

(حجر/19) .

: ما به نیرو و قدرت خود زمین را گستردیم و در آن کوههای مستحکم قرار دادیم و نیز از عناصر و مواد موجود در زمین (از هر چیزی) به اندازه معیّن و متعادل گیاهان را رویانیدیم.

آنچه که در این آیه به چشم می خورد کلمه «موزون» می باشد که شایان کمال توجه است. دانشمندان متخصص علوم شیمی و گیاه شناسی به اثبات رسانده اند که عناصری که گیاه از آن تشکیل می شود مقدارشان معیّن و کمیّت و کیفیّت آنها مشخص و هرکدام از عناصر به مقدار جزئی ولی ضروری در ساختمان گیاهان به کار رفته است که اندازه گیری آن فقط به وسیله ابزار دقیق بسیار ظریف امکان پذیر است مضافا این که نسبت بعضی عناصر و یا هرکدام از عناصر در یک گیاه با گیاه دیگر متفاوت می باشد در گذشته چنین دقت هایی هرگز به ذهن انسان خطور نکرده است.

*