مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 163

تناسب ندارد. خداوندی که چیزی بر او پوشیده نیست. و این مسئله که قرآن از سوی خداوند دانای به امور کوچک و بزرگ است نباید دارای تناقض باشد ولی در دو جا در قرآن، تناقض مشاهده می شود:

یکی در آیه 41 سوره آل عمران که می فرماید:

قالَ آیَتُکَ أَلاّ تُکَلِّمَ اَلنّاسَ ثَلاثَهَ أَیّامٍ إِلاّ رَمْزاً

این آیه با آیه 10 سوره مریم در تضاد است که می فرماید:

قالَ آیَتُکَ أَلاّ تُکَلِّمَ اَلنّاسَ ثَلاثَ لَیالٍ سَوِیًّا

پاسخ:

جواب این شبهه بسیار روشن است. از لفظ روز در برابر شب چنین استفاده می شود که گاهی منظور از آن تمام شبانه روز است. لفظ شب نیز بدین گونه است گاهی در برابر لفظ روز به کار می رود و بعضی اوقات به معنی شبانه روز می باشد. این نحوه استفاده تنها اختصاص به قرآن کریم ندارد بلکه در میان اعراب نیز رایج بوده است و حتی تنها منحصر به زبان عربی هم نیست بلکه در زبان فارسی نیز همین دو معنا برای لفظ شب و روز به کار می رود.

قرآن کریم در مواردی لفظ شب و روز را به معنای خاص خودشان به کار برده است. به عنوان مثال خداوند متعال در آیه 7 سوره حاقّه می فرماید:

سَخَّرَها عَلَیْهِمْ سَبْعَ لَیالٍ وَ ثَمانِیَهَ أَیّامٍ حُسُوماً

خداوند متعال در آیه 65 سوره هود می فرماید:

تَمَتَّعُوا فِی دارِکُمْ ثَلاثَهَ أَیّامٍ

منظور در اینجا از روز، همان شبانه روز است.

خداوند سبحان در آیه 51 سوره بقره می فرماید:

وَ إِذْ واعَدْنا مُوسی أَرْبَعِینَ لَیْلَهً

منظور در اینجا از لیل همان شبانه روز است.

پس نتیجه می گیریم که میان دو آیه مذکور هیچ منافات و تناقضی به چشم