مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 171

همین دلیل اگر امکان و توانایی داشته باشد برای بطلان ساختن دعوی مدعی نبوت تلاش خواهد کرد.

چنان که قبلا نیز خاطرنشان ساختیم معجزه باید فراتر از قوانین طبیعی و خارق العاده باشد. بدیهی است که این ویژگی ها در دو کتاب مذکور و امثال آن یافت نمی شود. عدم وجود دو ویژگی اوّل واضح و روشن است. زیرا این دو نویسنده خود را پیام آور الهی نمی دانستند و مردم را به مبارزه نطلبیدند. مورد سوم نیز وجود ندارد زیرا آوردن مشابه برای دو کتاب یاد شده اصلا ناممکن نیست. از سوی دیگر کسی تاکنون در صدد نوشتن کتابی مشابه آنها برنیامده است.

شبهه پنجم:

اشاره

ما اعتقاد جزم و راسخ داریم که اعراب با قرآن به مخالفت برنخاستند و حتی یک سوره مانند آن نیاوردند ولی تاکنون معلوم نشده که نیاوردن مشابه نشأت گرفته از عدم قدرت و توانایی آنهاست یا حاکی از علت دیگری تا آن که بتوانیم قرآن را به عنوان معجزه توصیف کنیم. چه بسا اعراب علتهای دیگری برای این کار خویش داشتند که ارتباطی به معجزه بودن قرآن نداشت. مواردی همچون امور اعتباری، و تاریخ این نظریه را تقویت می کند. اعراب دوران پیامبر و اندکی پس از این دوران در اثر تسلط و اقتدار مسلمانان جرأت نداشتند با قرآن که اساس اسلام و صحت ادّعای پیامبر بود به مخالفت برخیزند و با آن به رویارویی پرداخته و در وادی یاد شده قدم بگذارند. پس از به پایان رسیدن دوران خلفای راشدین و به خلافت رسیدن امویها، افکار عمومی با قرآن انس گرفته بود و قرآن در قلبها رسوخ و نفوذ پیدا کرده بود و دیگر جایی برای مخالفت با آن وجود نداشت.

پاسخ:

برای نیاوردن مشابه قرآن در زمان پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم و حیات وی دلیلی جز ناتوانی و عدم قدرت مردم قابل تصور نیست و این هم در مکه مکرّمه و هم در دوران اقامت