مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 173

بخش دوم شبهه پنجم

در دورانی که پیامبر در مدینه اقامت داشت باز هم کفّار توانایی آوردن مشابه قرآن را نداشتند زیرا اگر می توانستند با استفاده از بیان و حروف و کلمات، مبارزه و مخالفت کنند هیچ گاه متوسل به شمشیر نمی شدند. زیرا هیچ انسان عاقلی وجود ندارد که بتواند از راه بیان و تلفیق حروف و چیدن واژه ها در کنار یکدیگر ادعای طرف مقابل را باطل سازد و اعتقاد، مرام، جاه و مقام خود را حفظ نماید ولی در عین حال به جنگ متوسل شود و خود را به خطر و هلاکت بیاندازد و اموال بی شمار صرف نماید و دشواری ها را تحمل نماید. پس نتیجه می گیریم که وقوع جنگهای فراوان میان کفار و مسلمانان در آن دوران بیانگر ناتوانی کفار در عرضه و ارائه مشابهی برای قرآن بوده است.

اما پس از درگذشت پیامبر گرامی اسلام و سپری شدن زمان خلفای راشدین و تسلط مسلمین، اهل کتاب در شبه جزیره عربستان در میان مردم زندگی می کردند و بدون هیچ ترسی مرام خود را آشکار و دین اسلام را انکار می کردند. پس نتیجه می گیریم که اگر آنها می توانستند مشابهی برای قرآن ذکر کنند احتمال هیچ ترس و بیمی وجود نمی داشت. اما بعضی ها این شبهه را مطرح می سازند که پس از سپری شدن دوران خلفای راشدین و به قدرت رسیدن امویها، قرآن در افکار عمومی مسلمانان به یک امر مأنوس تبدیل شده بود به گونه ای که پس از نفوذ قرآن در اذهان عمومی دیگر جایی برای مخالفت باقی نماند.

پاسخ:

طبع بشر به گونه ای است که شنیدن سخن تکراری حتی اگر بسیار فصیح و بلیغ باشد او را خسته می کند و ممکن است به حدّ تنفر و اشئمزاز برسد. این واقعیت تنها شامل کلام نمی شود بلکه همه لذتهای حسی انسان را دربر می گیرد. لذت حاصل از درک اول قابل مقایسه با درک دوم و سوم نیست بلکه این لذت در مراتب بعدی کم می شود تا آنکه به حدّ صفر و یا حتی به حدّ معکوس و منفی می رسد.