مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 214

قبیلۀ بنی حنیفه به مدینه نزد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم رفتند. هنگامی که با رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله و سلم ملاقات کردند، مسیلمه دعوت شد و مقصود خویش را آشکار کرد. پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم نزد او آمد و در دستش شاخه ای از نخل بود. به گفتۀ واقدی و به قول ابن اسحاق، ستاکی از نخل در دست داشت که بر سر آن برگهایی بود. پیامبر بدو گفت: «اگر به (اسلام) روی آوری خداوند بر تو خواهد بخشود و اگر روی گردان شوی خداوند دنباله ات را خواهد برید. و من تو را همان می بینم که در خواب دیدم، و اگر از همین برش خرما بن را بخواهی به تو نخواهم داد» .

پس از این که این گروه به یمامه بازگشتند وی وانمود کرد که در کار پیامبری با پیامبر شریک است. چون مسیلمه دعوی شرکت در پیامبری کرد رجال بن عنفوه بدین کار گواهی داد و مردم یمامه شیفته و فریفتۀ او شدند. پس به پیامبر نامه ای نوشت به عنوان: «از مسیلمه پیامبر خداوند به محمّد پیامبر خدا، درود بر تو! اما بعد، همانا که من با تو در امر نبوت شریک هستم و نیمی از زمین از آن ماست و نیمی از قریش، اما قریش تجاوز می کنند» . پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم در پاسخ او نوشت: «از سوی محمد پیامبر خداوند به مسیلمه دروغگوی، درود بر کسی که از راه راست پیروی کند. اما بعد، زمین از آن خداوند است که به هرکس از بندگانش که بخواهد، به ارث می رساند و سرانجام از آن پرهیزگاران است» . (اعراف آیۀ 128)

چون این پاسخ رسید، وی نامه ای از جانب خویش برساخت و نمایاند که پاسخ نامۀ او به محمّد صلّی اللّه علیه و آله و سلم است و پیامبر کار نبوت را پس از خود بدو سپرده است. و معتقد بود که جبریل از جانب خداوند نزد او می آید. شادروان خزائلی در این باره می نویسد: «آیۀ 93 از سورۀ انعام: أَوْ قالَ أُوحِیَ إِلَیَّ وَ لَمْ یُوحَ إِلَیْهِ شَیْءٌ

: (یا بگوید بر من وحی شده است و چیزی بر او وحی نشده باشد) . دربارۀ مسیلمه نازل شده است» . (اعلام قرآن، ص 719)

به این ترتیب، از سجعهای برساختۀ خویش که تقلید بعضی آیات قرآن و تعبیرات قرآنی بود، بر مردم می خواند.

(نمونه ای از سخنان سجع آمیز او در کتاب آفرینش و تاریخ، مطهّر بن طاهر مقدسی، مقدمه-ترجمه- تعلیقات از دکتر محمّد رضا شفیعی کدکنی، ص 844، عینا آمده است) .

ابن مقفّع

ابو محمّد عبد اللّه، نویسندۀ نامی ایرانی و ترجمان نگارشهای پهلوی به تازی. نام پدر او در حقیقت «داذویه» بوده ولی چون زیر شکنجه دستش ناقص و ترنجیده شده بود، لقب «مقفّع»