مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 249

(اصل اول : متن کتاب )

ظواهر متن قرآن مجید

منظور از ظاهر متن قرآن که برای ما حجّت به شمار می آید و بعضی از راویان حدیث آن را به عنوان یک اصل معتبر قبول ندارند آن چیزی است که فرد آگاه به زبان عربی صحیح فصیح از الفاظ قرآن می فهمد و برخلاف آن قرینه عقلی یا نقلی معتبر نمی یابد. در حالی که آیاتی همچون: وَ جاءَ رَبُّکَ وَ اَلْمَلَکُ صَفًّا صَفًّا و اَلرَّحْمنُ عَلَی اَلْعَرْشِ اِسْتَوی و وَ سْئَلِ اَلْقَرْیَهَ اَلَّتِی کُنّا فِیها

دارای قرینه عقلی قطعی برخلاف ظاهر خویشند. البته این مطلب خارج از بحث ما است.

نیز برخلاف ظواهر بعضی از آیات قرینه های نقلی معتبر وجود دارد. مانند آیات اجمالی و کلی که به وسیله روایات اهل بیت تخصیص یافته اند. آیات مطلق نیز این گونه هستند. آنها به وسیله قرینه های نقلی معتبر مقیّد شده اند. دلایل متعددی برای حجّت بودن ظواهر قرآن می توان ذکر کرد.

دلایل حجّت بودن ظواهر قرآن

اوّلا: هیچ شک و تردیدی وجود ندارد که قرآن بر پیامبر فروفرستاده شد تا مردم معانی آن را بفهمند و در آیاتش تدبّر نمایند و اعمال خود را مطابق اوامر و نواهی آن قرار دهند و اعتقاداتشان را در راستای عقاید صحیح موجود در آن قرار دهند.