مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 293

دلایل تحریف ناپذیری قرآن

(دلیل اول)

اشاره

به عنوان ارائه اولین دلیل، خداوند متعال در آیه 9 سوره حجر می فرماید:

إِنّا نَحْنُ نَزَّلْنَا اَلذِّکْرَ وَ إِنّا لَهُ لَحافِظُونَ

این آیه نشان می دهد که قرآن از هرگونه تحریف و تغییری مصون است و کسی نمی تواند در آن دست ببرد. اینجا ممکن است این شبهه تصوّر شود که منظور از ذکر، پیامبر گرامی اسلام است زیرا خداوند متعال از پیامبرش در سورۀ طلاق تحت عنوان ذکر نام می برد:

قَدْ أَنْزَلَ اَللّهُ إِلَیْکُمْ ذِکْراً رَسُولاً یَتْلُوا عَلَیْکُمْ آیاتِ اَللّهِ

ولی این شبهه به دلایل ذیل مردود است:

اوّلا: کاربرد تعبیر انزال به عنوان قرینه ای برای ذکر با پیامبر گرامی اسلام تناسب ندارد زیرا وی در زمین سکونت و با سایر مخلوقات هم نوع خویش حشر و نشر داشته است. در حالی که تعابیری همچون تنزیل، انزال و امثالهم با امور آسمانی از قبیل کتاب، فرشتگان و امثالهم تناسب دارند. آوردن کلمه «رسول» پس از این آیه نشان نمی دهد که منظور از ذکر همان پیامبر گرانقدر اسلام است زیرا کلمه رسول در ابتدای یک آیه مستقل آمده است و بخشی از آیه ماقبل به شمار نمی آید. تفسیر مجمع البیان احتمال می دهد که «رسول» مفعول فعل تقدیری «ارسل» باشد. به طور کلی از ظاهر این آیه نمی توان نتیجه گرفت که منظور از «ذکر»