مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 297

عنوان یک ویژگی عمومی ثابت، شامل تمامی آیات و سوره های قرآن می شود و در ذهن هیچ عاقلی این توهّم پیش نمی آید که آیه حفظ تنها شامل آیه های ماقبل آن می شود.

اشکال چهارم:

اشاره

این احتمال وجود دارد که در خود این آیه شریفه تحریف صورت گرفته باشد زیرا با وجود چنین آیه ای احتمال تحریف در سایر آیات قرآن وجود ندارد. براساس چنین احتمالی نمی توان به این آیه استناد جست. چگونه می توان به آیه ای استناد جست که در آن احتمال تحریف وجود دارد؟

پاسخ:

اگر بخواهیم در برابر ادّعای تحریف در موارد خاص استدلال کنیم مواردی که روایات تحریف بر آنها دلالت دارند جایی برای بحث و بررسی وجود ندارد زیرا آیه حفظ جزو موارد یاد شده نیست و روایتی که بر وجود تحریف در آیه حفظ دلالت داشته باشد وجود ندارد.

از سوی دیگر ممکن است کسی مدّعی باشد که در قرآن به طور کلی تحریف صورت گرفته و احتمال تحریف در هریک از آیات وجود دارد و هرگونه قرینه ای که برخلاف ظاهر قرآن دلالت داشته باشد از درجه اعتبار ساقط است. ممکن است فرد مدّعی، حجّت بودن ظواهر قرآن را قبول داشته باشد و یا برعکس معتقد باشد که تحریف، حجت بودن ظواهر قرآن را از درجه اعتبار ساقط می سازد و نمی توان به ظواهر قرآن تمسّک جست و تصور کند که تحریف مانع از حجّت بودن ظواهر قرآن می شود.

در مورد اول؛ با توجه به این که تحریف، حجّت بودن ظواهر قرآن را از درجه اعتبار ساقط نمی سازد ظاهر آیه حفظ نیز همچنان حجّت به شمار می رود و براساس آن می توان بر عدم وقوع تحریف در قرآن استناد نمود.