مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 337

(شبهه دوم)

اشاره

نحوه گردآوری قرآن و تألیف آن معمولا با تغییر و تحریف همراه است. علاّمه مجلسی در کتاب «مرآه العقول» به این مطلب اشاره نموده و می فرماید: عقل حکم می کند که اگر قرآن به شکل پراکنده در میان مردم وجود داشته و فرد غیر معصوم آن را گردآوری نموده معمولا بعید به نظر می رسد که جمع آوری کاملا به شکل صحیح صورت گرفته باشد. این شبهه به چند عامل بستگی دارد:

اوّل این که قرآن در زمان پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم گردآوری نشده بلکه به صورت پراکنده در میان اصحاب در لوحها و سینه ها وجود داشته است. قرآن به شکل پراکنده در نزد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم در صحیفه ها و بر روی پارچه های حریر و پوست حیوانات جمع آوری شده بود و آنها را برای حضرت علی علیه السّلام به ارث گذاشت و به وی امر و توصیه کرد که قرآن را به همان شکلی که فرو فرستاده شده گردآوری و تألیف نماید. سپس حضرت علی، قرآن را بر حکمرانان وقت عرضه کرد ولی آنها حاضر به پذیرفتن آن نشدند زیرا این کار با خلافت و ریاست آنها در تضاد بود.

دوم این که در ارتباط با جمع آوری قرآن توسط غیر معصوم بعید است کاملا با واقعیت همآهنگ باشد دو مطلب وجود دارد:

مطلب اول این که قرآن در دوران پیامبر گردآوری نشده باشد که در این رابطه روایات بسیاری وجود دارد که در آینده به ذکر و پاسخ آنها خواهیم پرداخت.

دوم این که بعید است که گردآوری و تألیف قرآن کاملا با واقعیت همآهنگ