مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 375

تفاوتی که میان قرآن امام علی علیه السّلام و سایر قرآن ها وجود دارد در ارتباط با ترتیب سوره هاست. البته بدون شک تفاوت دیگری نیز وجود دارد مبنی بر این که قرآن آن حضرت دارای شأن نزول و تفسیر است.

البته به نظر نمی رسد که موارد یادشده جزو قرآن باشد و بکارگیری لفظ «تنزیل» بیانگر چنین مطلبی نیست زیرا بیان شأن نزول و تفسیر آیات تشکیل دهنده هیچ یک از بخشهای قرآن محسوب نمی شوند. معمولا بعضی از امور به عنوان توضیح و تفسیر قرآن بدون هیچ علامت مشخصی نوشته می شدند زیرا صحابه مطمئن بودند که امور یاد شده با قرآن آمیخته نخواهد شد به همین دلیل به عنوان مثال «ابن مسعود» در قرآن خویش می نویسد:

لیس علیکم جناح ان تبتغوا فضلا من ربکم فی موسم الحج

از ابن جزری روایت شده که می گوید: چه بسا صحابه هنگام قرائت به عنوان توضیح و بیان مطالب، تفسیر را نیز وارد می ساختند زیرا آنها مطمئن بودند هرآنچه از پیامبر فراگرفته اند قرآن است و نسبت به آمیخته نشدن قرآن با دیگر مطالب اطمینان خاطر داشتند و چه بسا بعضی از صحابه قرآن را به همراه تفسیر می نوشتند.

سپس به نظر می رسد که موارد اضافه موجود در قرآن امام علی علیه السّلام از قبیل همین موارد یاد شده باشد. امتیازی که قرآن آن حضرت نسبت به سایر قرآن ها داشت این بود که بدون استثنای تمام موارد موجود در این زمینه را ذکر کرده است. روایات پیشین نیز حکایت از این واقعیت دارد که «تنزیل» ، «تأویل» ، «محکم» ، «متشابه» ، «ناسخ و منسوخ» همگی در نزد علی علیه السّلام موجود است. بنابراین نتیجه می گیریم که در قرآن امام علی علیه السّلام حتی آیه ای بیش از آیات موجود در قرآن فعلی وجود نداشته است.

***