مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 433

فرهنگنامه اصطلاحات و مفاهیم قرآنی

قرآن -قرآن مجید/قرآن کریم

1) تعریف قرآن؛

قرآن وحی نامۀ اعجازآمیز الهی است که به زبان عربی به عین الفاظ توسط فرشتۀ امین وحی، جبرئیل، از جانب خداوند و از لوح محفوظ، بر قلب و زبان پیامبر اسلام صلّی اللّه علیه و آله و سلم هم اجمالا یکباره و هم تفصیلا در مدت بیست و سه سال نازل شده و حضرت صلّی اللّه علیه و آله و سلم آن را بر گروهی از اصحاب خود خوانده و کاتبان وحی (از میان اصحاب) آن را با نظارت مستقیم و مستمر حضرت صلّی اللّه علیه و آله و سلم نوشته اند و حافظان بسیار، هم از میان اصحاب، آن را حفظ و به تواتر نقل کرده اند و در عصر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم هم مکتوب بوده ولی مدوّن نبوده است، و در عصر عثمان با نظارت او طی چند سال، منتهی به حدود سال 28 هجری، مدوّن بین الدّفّتین، از سورۀ فاتحه تا ناس، در 114 سوره، می گردد. و متن آن مقدّس و متواتر و قطعی الصدور است و تلاوت آن مستحب مؤکد است

ایمان به قرآن مجید به توصیفی که گفته شد و نیز معجزۀ الهی و سند نبوّت دانستن آن و محفوظ بودنش از خطا و هرگونه افزود و کاست (تحریف) از ضروریات اسلام و مذهب تشیع است. قرآن به زبان عربی بسیار شیوایی که مایۀ اعجاب فصحای عرب (و بعدها اقوام دیگر) گردیده و در تاریخ زبان عربی، سابقه و همانندی نداشته، در طی مدت بیست و سه سال، یعنی سراسر زمانی که حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلم به وظیفۀ رسالت و ابلاغ پیام الهی و دعوت به اسلام اشتغال داشته اند، به صورت بخش بخش بر حضرت رسول صلّی اللّه علیه و آله و سلم وحی شده است و چنان که اشاره شد حافظان حفظش کرده و کاتبان با نوشت افزارهای بسیار ابتدایی، با خطی که هنوز نقطه و نشان و علایم اعراب نداشته است و کوفی نام داشته نوشته اند و در چندین نسخه بازنویس شده است.

2) دربارۀ کلمۀ قرآن:

قرآن علم شخصی است برای همین کتاب الهی که با اوصاف خاصّش