مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 468

قرأ/قرآن: وجوه و نظایر

اشاره

در لغت: قرأ: خواند، چیزی را با چیز دیگر ضمیمه کرد، جمع کرد. «قرآن» به معنی قرائت، جمع کردن، و در اصطلاح نام خاص کتاب آسمانی مسلمین است. قرآن را از آن جهت «قرآن» گویند زیرا که قصص، امر، نهی، وعد، وعید، آیات و سوره ها را یکجا جمع کرده است. [و به عبارت بهتر، از آن جهت که خواندنی است]. قرء: حیض یا طهر و جمع آن قروء. قرأت المرأه: زن حائض شد یا از حیض پاک شد. (لسان العرب) .

معانی ساختارهای «قرأ» در قرآن:

1) به صورت فعل: خواندن، تلاوت کردن: «فَإِذا قَرَأْتَ اَلْقُرْآنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّهِ مِنَ اَلشَّیْطانِ اَلرَّجِیمِ» . (نحل،98) .

2) در باب افعال به معنی: خوانا کردن، بر کسی خواندن (به منظور آموختن) : «سَنُقْرِئُکَ فَلا تَنْسی» (أعلی،6) .

به صورت اسم:1) قرآن: الف) نام خاص کتاب مقدس مسلمین (همه یا قسمتی از آن را هم قرآن گویند) :

أَ فَلا یَتَدَبَّرُونَ اَلْقُرْآنَ وَ لَوْ کانَ مِنْ عِنْدِ غَیْرِ اَللّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اِخْتِلافاً کَثِیراً.

(نساء 82)

إِنَّ هذَا اَلْقُرْآنَ یَهْدِی لِلَّتِی هِیَ أَقْوَمُ (اسراء،9)

فِی اَلتَّوْراهِ وَ اَلْإِنْجِیلِ وَ اَلْقُرْآنِ (توبه،111)

قسمتی از آن: «وَ إِنْ تَسْئَلُوا عَنْها حِینَ یُنَزَّلُ اَلْقُرْآنُ» (مائده،101)

و آیات بسیار دیگر.

ب) خواندن، خواندن قرآن:

وَ لا تَعْجَلْ بِالْقُرْآنِ مِنْ قَبْلِ أَنْ یُقْضی إِلَیْکَ وَحْیُهُ (طه،114)