مقدمات بنیادین علم تفسیر صفحه 48

(اعجاز قرآن)

اشاره

در قرآن آیه ای که بتوان آن را به عنوان معجزۀ اصطلاحی توصیف نمود وجود ندارد. اما در بعضی از آیات انسانها به مبارزه (تحدّی) فراخوانده شده اند که خود یکی از پایه های اصلی معجزه است و ماهیت معجزه بر آن مبتنی است. آیاتی که افراد مخالف را به مبارزه طلبیده اند چند مورد بیشتر نیستند که یکی از آنها آیه 88 از سوره اسراء است:

قُلْ لَئِنِ اِجْتَمَعَتِ اَلْإِنْسُ وَ اَلْجِنُّ عَلی أَنْ یَأْتُوا بِمِثْلِ هذَا اَلْقُرْآنِ لا یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَ لَوْ کانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیراً

بگو اگر انس و جن جمع شوند تا قرآنی مشابه به این قرآن بیاورند نخواهند توانست حتی اگر بعضی از آنها پشتیبان بعضی دیگر باشند.

از ظاهر این آیه چنین استنباط می شود که آنها کتابی مشابه قرآن نخواهند آورد زیرا توانایی انجام چنین کاری را ندارند. قرآن از نظر لفظ و معنی دارای خصوصیات و امتیازات خاصی است که جن و انس فاقد آنها هستند به طوری که اگر همۀ آنها در این طرح همکاری و مشارکت نمایند توانایی انجام چنین کاری را نخواهند داشت. قرآن به خاطر ویژگی درونی خویش معجزه محسوب می شود. انسانها قادر نیستند به این ویژگی دست پیدا کنند.

بعضی از شیطان صفت ها معتقدند که قرآن با ذکر چنین آیه ای نشان می دهد که انسانها توانایی و انگیزه انجام چنین کاری را دارند. در حالی که این مطلب با ظاهر