- سخن مجمع 1
- مقدّمه 4
- پیشگفتار 12
- بخش اول: دلایل حفظ قرآن از تحریف 15
- نکتۀ اوّل: علاقۀ شدید امّت اسلام به قرآن 15
- اشاره 15
- نکتۀ دوّم: تقدیر الهی در حفظ قرآن و صیانت آن از تحریف 17
- اشکال اوّل 20
- سه اشکال 20
- اشاره 20
- اشکال دوّم 22
- نکتۀ سوم: اقدامات رسول اکرم (علیهما السلام) برای مصونیّت قرآن از تحریف 23
- الف: تشویق به تلاوت و حفظ قرآن 23
- اشکال سوّم 23
- اشاره 23
- ب: تدوین قرآن 27
- ج: جمع کردن قرآن 28
- روایاتی چند پیرامون جمع شدن قرآن در عصر پیامبر (علیهما السلام) 29
- نکتۀ چهارم: تأکید سنّت نبوی بر سلامت قرآن از تحریف 36
- اشاره 36
- پنجم: دقّت و مواظبت مسلمانان در حفظ قرآن کریم 38
- معنای لغوی تحریف 41
- بخش دوّم: افسانۀ تحریف در قرآن 41
- نکتۀ اوّل: معنای لغوی و اصطلاحی تحریف 41
- اشاره 41
- معنای اصطلاحی تحریف 42
- نکتۀ دوّم: تصریحات علمای اسلام بر سلامتی قرآن از تحریف 45
- نکتۀ سوّم: نفی تحریف در مذاهب دیگر 60
- نکتۀ چهارم: بررسی نمونه هایی از روایات تحریف در کتابهای اهل سنّت و جواب آنها 70
- اشاره 70
- اشاره 70
- دسته اوّل: 70
- الف: آیات و سوره ها 71
- 1 - سورۀ احزاب معادل سورۀ بقره بوده است! 71
- 2 - لو کان لابن آدم و ادیان... 72
- 3 - دو سورۀ خلع و حفد 73
- 4 - آیۀ رجم 74
- ب: نسخ و نسخ تلاوت 76
- 5 - آیۀ جهاد 76
- دسته دوّم: روایات دالّ بر خطا، لحن و تغییر 83
- اشاره 92
- طایفۀ اوّل: روایاتی که در آنها لفظ «تحریف» آمده است 92
- پنجم: روایات موجود در کتابهای امامیّه: 92
- طایفۀ دوّم: روایاتی که دلالت می کند بر این که در بعضی از آیات قرآن، اسامی ائمّه (علیهم السلام) بوده و حذف شده است 94
- طایفۀ سوّم: روایاتی که توهّم وقوع تحریف در قرآن را ایجاد می کنند 99
- ششم: تصریحات ائمۀ اطهار (علیهم السلام) و تشویق آنان به ارتباط با قرآن موجود 103
- هفتم: چه کسانی در پشت سر جریان شیوع دهندۀ شبهۀ تحریف قرار دارند؟ 115
- اشاره 115
- 1 - دشمنان خارجی 116
- 2 - وهّابیّت 120
- هشتم: خلاصه ای از دیدگاه اسلام دربارۀ قرآن کریم 122
- اوّل: به کارگیری نصوص قرآن برای اهداف سیاسی 123
- نهم: موضع اهل بیت (علیهم السلام) در قبال قرآن در طول تاریخ 123
- اشاره 123
- دوّم: استفاده از نصوص قرآنی برای تأیید فرقه ها و گرایشات مذهبی، کلامی و فلسفی! 126
- 1 - عقیدۀ تجسیم و تشبیه 128
- سوّم: جمود در تعامل با معانی حرفی الفاظ قرآن کریم 128
- اشاره 128
- 3 - اعتقاد به ارتکاب معاصی و گناهان توسّط پیامبران (علیهما السلام) 129
- چهارم: تأویلات باطنی فاسد 131
- پنجم: تفسیر به رأی قرآن 133
- ششم: اعتماد بر روایات اسرائیلی در تفسیر قرآن! 135
- اشاره 136
- هفتم: متأثّر شدن تفسیرها از منقولات یهودی 136
- 1 - کعب الأحبار 138
- 2 - تمیم بن اوس دارمی 139
- نمونه هایی از اسرائیلیّات در تفسیرهای مسلمانان 140
- 3 - وهب بن منبّه 140
- چکیدۀ بحث 142
ششم: اعتماد بر روایات اسرائیلی در تفسیر قرآن!
در جامعۀ مدینه، عدّۀ زیادی از یهودیان زندگی می کردند. بعضی از اینان با انگیزه های مختلف، اسلام را پذیرفته بودند:
1 - برای ضربه زدن به اسلام از داخل.
2 - برای حفاظت از مصالح مادّی و اجتماعی خود در سایۀ اوضاع و احوال جدید.
3 - ترس و فشاری که بر بعضی حاکم بود و همین آنان را مجبور به پذیرش اسلام کرده بود.
4 - بعضی هم صادقانه و مخلصانه اسلام را پذیرفته بودند.
یهودیانی که منافقانه یا از روی اکراه و اجبار، اسلام را پذیرفته بودند، شروع به جعل، تحریف و اخلال در داخل نظام اسلامی کردند. آنان در امور عقیدتی، اخلاقی و حتّی احکام فقهی و نظرات تفسیری، دخالت کرده و سعی در انتشار افکار انحرافی داشتند.
بدین ترتیب، بعضی از آرا، نظرات و خرافات بنی اسرائیلی از راههای مختلف در بعضی از تفاسیر قرآنی داخل شد:
الف: دخالت مستقیم از سوی بعضی از شخصیّتهای یهودی که اظهار اسلام کرده و جایگاه و موقعیّت ممتازی در میان مسلمانان به خصوص در زمان حکومت عمر بن خطّاب و عثمان بن عفّان یافته بودند.
ب: به کار گرفتن عناصر سست عنصر و منحرف در داخل حکومت اسلامی.