- سخن مجمع 1
- مقدّمه 4
- پیشگفتار 12
- بخش اول: دلایل حفظ قرآن از تحریف 15
- اشاره 15
- نکتۀ اوّل: علاقۀ شدید امّت اسلام به قرآن 15
- نکتۀ دوّم: تقدیر الهی در حفظ قرآن و صیانت آن از تحریف 17
- اشکال اوّل 20
- سه اشکال 20
- اشاره 20
- اشکال دوّم 22
- اشاره 23
- الف: تشویق به تلاوت و حفظ قرآن 23
- اشکال سوّم 23
- نکتۀ سوم: اقدامات رسول اکرم (علیهما السلام) برای مصونیّت قرآن از تحریف 23
- ب: تدوین قرآن 27
- ج: جمع کردن قرآن 28
- روایاتی چند پیرامون جمع شدن قرآن در عصر پیامبر (علیهما السلام) 29
- اشاره 36
- نکتۀ چهارم: تأکید سنّت نبوی بر سلامت قرآن از تحریف 36
- پنجم: دقّت و مواظبت مسلمانان در حفظ قرآن کریم 38
- بخش دوّم: افسانۀ تحریف در قرآن 41
- نکتۀ اوّل: معنای لغوی و اصطلاحی تحریف 41
- معنای لغوی تحریف 41
- اشاره 41
- معنای اصطلاحی تحریف 42
- نکتۀ دوّم: تصریحات علمای اسلام بر سلامتی قرآن از تحریف 45
- نکتۀ سوّم: نفی تحریف در مذاهب دیگر 60
- دسته اوّل: 70
- اشاره 70
- نکتۀ چهارم: بررسی نمونه هایی از روایات تحریف در کتابهای اهل سنّت و جواب آنها 70
- اشاره 70
- الف: آیات و سوره ها 71
- 1 - سورۀ احزاب معادل سورۀ بقره بوده است! 71
- 2 - لو کان لابن آدم و ادیان... 72
- 3 - دو سورۀ خلع و حفد 73
- 4 - آیۀ رجم 74
- ب: نسخ و نسخ تلاوت 76
- 5 - آیۀ جهاد 76
- دسته دوّم: روایات دالّ بر خطا، لحن و تغییر 83
- اشاره 92
- طایفۀ اوّل: روایاتی که در آنها لفظ «تحریف» آمده است 92
- پنجم: روایات موجود در کتابهای امامیّه: 92
- طایفۀ دوّم: روایاتی که دلالت می کند بر این که در بعضی از آیات قرآن، اسامی ائمّه (علیهم السلام) بوده و حذف شده است 94
- طایفۀ سوّم: روایاتی که توهّم وقوع تحریف در قرآن را ایجاد می کنند 99
- ششم: تصریحات ائمۀ اطهار (علیهم السلام) و تشویق آنان به ارتباط با قرآن موجود 103
- اشاره 115
- هفتم: چه کسانی در پشت سر جریان شیوع دهندۀ شبهۀ تحریف قرار دارند؟ 115
- 1 - دشمنان خارجی 116
- 2 - وهّابیّت 120
- هشتم: خلاصه ای از دیدگاه اسلام دربارۀ قرآن کریم 122
- اشاره 123
- نهم: موضع اهل بیت (علیهم السلام) در قبال قرآن در طول تاریخ 123
- اوّل: به کارگیری نصوص قرآن برای اهداف سیاسی 123
- دوّم: استفاده از نصوص قرآنی برای تأیید فرقه ها و گرایشات مذهبی، کلامی و فلسفی! 126
- اشاره 128
- 1 - عقیدۀ تجسیم و تشبیه 128
- سوّم: جمود در تعامل با معانی حرفی الفاظ قرآن کریم 128
- 3 - اعتقاد به ارتکاب معاصی و گناهان توسّط پیامبران (علیهما السلام) 129
- چهارم: تأویلات باطنی فاسد 131
- پنجم: تفسیر به رأی قرآن 133
- ششم: اعتماد بر روایات اسرائیلی در تفسیر قرآن! 135
- هفتم: متأثّر شدن تفسیرها از منقولات یهودی 136
- اشاره 136
- 1 - کعب الأحبار 138
- 2 - تمیم بن اوس دارمی 139
- نمونه هایی از اسرائیلیّات در تفسیرهای مسلمانان 140
- 3 - وهب بن منبّه 140
- چکیدۀ بحث 142
ب: تدوین قرآن
رسول خدا (علیهما السلام) عدّۀ از صحابه را برای کتابت قرآن مهیّا کرده بود. این عدّه آنچه را که آن حضرت برایشان از زبان وحی إملا می کرد، می نوشتند و آنان را برای این کار سازماندهی و درجه بندی کرده بود. از زید بن ثابت نقل شده است:
«پیش رسول خدا (علیهما السلام) بودیم و قرآن را در رقعه ها تألیف می کردیم».(1)
مورّخان، اسامی کاتبان وحی را ثبت کرده اند و برخی، تعداد آنان را به 42 مرد رسانده اند. رسول خدا (علیهما السلام) به محض نزول وحی به کاتبان دستور می داد که آن را بنویسند.
براء، روایت کرده است:
«هنگامی که نازل شد: لاَّ یَسْتَوِی الْقَاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ...(2) رسول خدا (علیهما السلام) به من فرمود: زید را فرا بخوان و بگو که قلم، کاغذ و لوح را بیاورد. سپس به زید فرمود: بنویس لاَّ یَسْتَوِی.(3)
1- (1) - مستدرک: 611/2.
2- (2) - نساء (4):95.
3- (3) - کنزالعمّال: ج 2، ح 4340.