- سخن مجمع 1
- مقدّمه 4
- پیشگفتار 12
- بخش اول: دلایل حفظ قرآن از تحریف 15
- نکتۀ اوّل: علاقۀ شدید امّت اسلام به قرآن 15
- اشاره 15
- نکتۀ دوّم: تقدیر الهی در حفظ قرآن و صیانت آن از تحریف 17
- اشکال اوّل 20
- سه اشکال 20
- اشاره 20
- اشکال دوّم 22
- اشکال سوّم 23
- الف: تشویق به تلاوت و حفظ قرآن 23
- اشاره 23
- نکتۀ سوم: اقدامات رسول اکرم (علیهما السلام) برای مصونیّت قرآن از تحریف 23
- ب: تدوین قرآن 27
- ج: جمع کردن قرآن 28
- روایاتی چند پیرامون جمع شدن قرآن در عصر پیامبر (علیهما السلام) 29
- اشاره 36
- نکتۀ چهارم: تأکید سنّت نبوی بر سلامت قرآن از تحریف 36
- پنجم: دقّت و مواظبت مسلمانان در حفظ قرآن کریم 38
- بخش دوّم: افسانۀ تحریف در قرآن 41
- نکتۀ اوّل: معنای لغوی و اصطلاحی تحریف 41
- معنای لغوی تحریف 41
- اشاره 41
- معنای اصطلاحی تحریف 42
- نکتۀ دوّم: تصریحات علمای اسلام بر سلامتی قرآن از تحریف 45
- نکتۀ سوّم: نفی تحریف در مذاهب دیگر 60
- اشاره 70
- نکتۀ چهارم: بررسی نمونه هایی از روایات تحریف در کتابهای اهل سنّت و جواب آنها 70
- اشاره 70
- دسته اوّل: 70
- الف: آیات و سوره ها 71
- 1 - سورۀ احزاب معادل سورۀ بقره بوده است! 71
- 2 - لو کان لابن آدم و ادیان... 72
- 3 - دو سورۀ خلع و حفد 73
- 4 - آیۀ رجم 74
- 5 - آیۀ جهاد 76
- ب: نسخ و نسخ تلاوت 76
- دسته دوّم: روایات دالّ بر خطا، لحن و تغییر 83
- طایفۀ اوّل: روایاتی که در آنها لفظ «تحریف» آمده است 92
- اشاره 92
- پنجم: روایات موجود در کتابهای امامیّه: 92
- طایفۀ دوّم: روایاتی که دلالت می کند بر این که در بعضی از آیات قرآن، اسامی ائمّه (علیهم السلام) بوده و حذف شده است 94
- طایفۀ سوّم: روایاتی که توهّم وقوع تحریف در قرآن را ایجاد می کنند 99
- ششم: تصریحات ائمۀ اطهار (علیهم السلام) و تشویق آنان به ارتباط با قرآن موجود 103
- اشاره 115
- هفتم: چه کسانی در پشت سر جریان شیوع دهندۀ شبهۀ تحریف قرار دارند؟ 115
- 1 - دشمنان خارجی 116
- 2 - وهّابیّت 120
- هشتم: خلاصه ای از دیدگاه اسلام دربارۀ قرآن کریم 122
- اشاره 123
- نهم: موضع اهل بیت (علیهم السلام) در قبال قرآن در طول تاریخ 123
- اوّل: به کارگیری نصوص قرآن برای اهداف سیاسی 123
- دوّم: استفاده از نصوص قرآنی برای تأیید فرقه ها و گرایشات مذهبی، کلامی و فلسفی! 126
- 1 - عقیدۀ تجسیم و تشبیه 128
- اشاره 128
- سوّم: جمود در تعامل با معانی حرفی الفاظ قرآن کریم 128
- 3 - اعتقاد به ارتکاب معاصی و گناهان توسّط پیامبران (علیهما السلام) 129
- چهارم: تأویلات باطنی فاسد 131
- پنجم: تفسیر به رأی قرآن 133
- ششم: اعتماد بر روایات اسرائیلی در تفسیر قرآن! 135
- اشاره 136
- هفتم: متأثّر شدن تفسیرها از منقولات یهودی 136
- 1 - کعب الأحبار 138
- 2 - تمیم بن اوس دارمی 139
- نمونه هایی از اسرائیلیّات در تفسیرهای مسلمانان 140
- 3 - وهب بن منبّه 140
- چکیدۀ بحث 142
ب: تحریف کلمات: این تحریف، یا در اصل مصحف واقع می شود که این به اجماع باطل است و یا به منظور توضیح و واضح شدن متنی که فهمیدن آن مشکل است، به متن اضافه می شود و این در نظر همه جایز است.
ج: تحریف آیات و سوره ها: این به اجماع باطل است.
4 - تحریف به اضافه کردن: به این معنا که بعضی از مصحفهایی که در دست ماست، وحی منزل نیست. تحریف به این معنا به اجماع مسلمانان باطل است بلکه بطلان آن ضروری است؛ زیرا بدان معناست که بعضی از آنچه در قرآن است، از قرآن نمی باشد و این با آیات تحدّی و اعجاز قرآن، منافات دارد؛ چنان که خداوند متعال می فرماید:
قُل لَّئِنِ اجْتَمَعَتِ الإِنسُ وَالْجِنُّ عَلَی أَن یَأْتُواْ بِمِثْلِ هَذَا الْقُرْآنِ لاَ یَأْتُونَ بِمِثْلِهِ وَلَوْ کَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِیرًا(1)
«اگر جن و انس با هم اجتماع کنند تا مثل این قرآن را بیاورند، نمی توانند مثل آن را بیاورند، اگرچه بعضی، پشتیبان بعضی دیگر باشند».
5 - تحریف به نقصان: به این معنا که قرآن هایی که در دسترس ما قرار دارد، شامل تمام قرآنی که نازل شده است، نمی باشد؛ به این
1- (1) - اسراء (17):88.