- سخن مجمع 1
- مقدّمه 4
- پیشگفتار 12
- نکتۀ اوّل: علاقۀ شدید امّت اسلام به قرآن 15
- اشاره 15
- بخش اول: دلایل حفظ قرآن از تحریف 15
- نکتۀ دوّم: تقدیر الهی در حفظ قرآن و صیانت آن از تحریف 17
- اشکال اوّل 20
- اشاره 20
- سه اشکال 20
- اشکال دوّم 22
- اشاره 23
- اشکال سوّم 23
- الف: تشویق به تلاوت و حفظ قرآن 23
- نکتۀ سوم: اقدامات رسول اکرم (علیهما السلام) برای مصونیّت قرآن از تحریف 23
- ب: تدوین قرآن 27
- ج: جمع کردن قرآن 28
- روایاتی چند پیرامون جمع شدن قرآن در عصر پیامبر (علیهما السلام) 29
- اشاره 36
- نکتۀ چهارم: تأکید سنّت نبوی بر سلامت قرآن از تحریف 36
- پنجم: دقّت و مواظبت مسلمانان در حفظ قرآن کریم 38
- نکتۀ اوّل: معنای لغوی و اصطلاحی تحریف 41
- معنای لغوی تحریف 41
- بخش دوّم: افسانۀ تحریف در قرآن 41
- اشاره 41
- معنای اصطلاحی تحریف 42
- نکتۀ دوّم: تصریحات علمای اسلام بر سلامتی قرآن از تحریف 45
- نکتۀ سوّم: نفی تحریف در مذاهب دیگر 60
- اشاره 70
- اشاره 70
- نکتۀ چهارم: بررسی نمونه هایی از روایات تحریف در کتابهای اهل سنّت و جواب آنها 70
- دسته اوّل: 70
- الف: آیات و سوره ها 71
- 1 - سورۀ احزاب معادل سورۀ بقره بوده است! 71
- 2 - لو کان لابن آدم و ادیان... 72
- 3 - دو سورۀ خلع و حفد 73
- 4 - آیۀ رجم 74
- ب: نسخ و نسخ تلاوت 76
- 5 - آیۀ جهاد 76
- دسته دوّم: روایات دالّ بر خطا، لحن و تغییر 83
- طایفۀ اوّل: روایاتی که در آنها لفظ «تحریف» آمده است 92
- اشاره 92
- پنجم: روایات موجود در کتابهای امامیّه: 92
- طایفۀ دوّم: روایاتی که دلالت می کند بر این که در بعضی از آیات قرآن، اسامی ائمّه (علیهم السلام) بوده و حذف شده است 94
- طایفۀ سوّم: روایاتی که توهّم وقوع تحریف در قرآن را ایجاد می کنند 99
- ششم: تصریحات ائمۀ اطهار (علیهم السلام) و تشویق آنان به ارتباط با قرآن موجود 103
- اشاره 115
- هفتم: چه کسانی در پشت سر جریان شیوع دهندۀ شبهۀ تحریف قرار دارند؟ 115
- 1 - دشمنان خارجی 116
- 2 - وهّابیّت 120
- هشتم: خلاصه ای از دیدگاه اسلام دربارۀ قرآن کریم 122
- اشاره 123
- اوّل: به کارگیری نصوص قرآن برای اهداف سیاسی 123
- نهم: موضع اهل بیت (علیهم السلام) در قبال قرآن در طول تاریخ 123
- دوّم: استفاده از نصوص قرآنی برای تأیید فرقه ها و گرایشات مذهبی، کلامی و فلسفی! 126
- 1 - عقیدۀ تجسیم و تشبیه 128
- اشاره 128
- سوّم: جمود در تعامل با معانی حرفی الفاظ قرآن کریم 128
- 3 - اعتقاد به ارتکاب معاصی و گناهان توسّط پیامبران (علیهما السلام) 129
- چهارم: تأویلات باطنی فاسد 131
- پنجم: تفسیر به رأی قرآن 133
- ششم: اعتماد بر روایات اسرائیلی در تفسیر قرآن! 135
- اشاره 136
- هفتم: متأثّر شدن تفسیرها از منقولات یهودی 136
- 1 - کعب الأحبار 138
- 2 - تمیم بن اوس دارمی 139
- نمونه هایی از اسرائیلیّات در تفسیرهای مسلمانان 140
- 3 - وهب بن منبّه 140
- چکیدۀ بحث 142
صورت که قسمتی از قرآن، عمداً یا سهواً حذف شده است و این قسمت می تواند که یک کلمه، یا آیه، یا سوره باشد.
تحریف به این معنا موضوع بحث ماست؛ زیرا بعضی با استناد به احادیث ضعیف و مجعولی، ادّعا کرده اند که چنین تحریفی در قرآن واقع شده است.
این احادیث، یا از جهت سند ضعیف هستند، یا چنان تأویل می شوند که افادۀ معنای تحریف را نمی کنند و یا احادیث جعلی و باطلی هستند که محقّقان مسلمان در طی قرون متمادی، از آنها اعراض کرده اند.(1)
نکتۀ دوّم: تصریحات علمای اسلام بر سلامتی قرآن از تحریف
علمای اسلام به طور عام و علمای شیعه به طور خاص در طی قرون متمادی، به سلامتی نصوص قرآنی از تحریف تصریح کرده اند. کسی که شیعه را متّهم می کند به این که قایل به تحریف است، این تصریحات مهم را که کاشف از نظر امامیّه است، نادیده می گیرد.
1- (1) - البیان فی تفسیرالقرآن: 215؛ صیانه القرآن من التحریف، محمّدهادی معرفت: ج 1؛ دفاع عن کافی، ثامر عمیدی: 220/2.