امام حسن علیه السلام الگوی زندگی صفحه 117

متضاد را شفاف می سازد. یک جریان اجتماعی که از متن قوم بنی اسرائیل جوشیده و از رهبری حق مانند موسی علیه السلام هواداری می نماید. دیگر جریان اجتماعی که آن هم از متن همان قومیت جوشش گرفته، لیکن چالشگر جریان اول می باشد.

قرآن ضمن شفاف نمودن موضع هر دو جریان فرجام آنان را روشن می نماید که فرجام جریان اول پیروزی و رستگاری است. و فرجام جریان دوم بد عاقبتی و گرفتاری است: و تمت کلمات ربک الحسنی علی بنی اسرائیل بما صبروا. [188] «وعده نیک پروردگارت به لحاظ پایداری بنی اسرائیل در راه حق شکل گرفت.» در مورد گروه دوم از همان ملیت می فرماید از آنان(بنی اسرائیل) انتقام گرفتیم و آنان رادر دریا غرق نمودیم: فانتقمنا منهم و اغرقناهم فی الیم. [189].

در زمان امام مجتبی علیه السلام نیز این سنت الهی در دورن جامعه شکل گرفته است. جریان های متضاد اجتماعی پدیدار گشته اند. بر این اساس پدیدار شدن تشکل همسو و حمایت بی دریغ

آن از امام مجتبی علیه السلام لزوما به این معنا نخواهد بود که جریان های چالشگر شکل نگرفته باشند، و فردی چون معاویه آرام گرفته و از جریان های چالشگر بهره وری ننماید. بلکه پدیدار شدن این توانمندی، معاویه را در صدد چاره جویی در مقابله نمودن با این تشکل و در اندیشه شکستن صلابت آن خواهد افکند، که چگونه توسعه آن را مهار و با چه ترفندی این توانمندی را آسیب رساند.

معاویه فردی است که در فرصت سازی و حیله گری دست توانمندی دارد. و اینک دراین اندیشه است که با جاری ساختن