زندگانی حسن بن علی علیه السلام جلد 2 صفحه 110

انگیزی را آغاز کرد و بهمه وسائل دست برد تا مقدمه سپاه را بهم ریزد و هماهنگی آنها را در هم شکند و روحیه سپاه را تضعیف کند و در اجرای چنین نقشه شیطانی خائنانه ای به ایجاد ترس و پخش دروغ در میان سپاهیان امام پرداخت و آنها را

به نافرمانی و سرکشی وادار کرد که بعضی از آنها را باین شرح بازگو می کنیم:

-1

اعزام جاسوسها

نخستین دسیسه خطرناک معاویه برای ایجاد فساد در سپاه امام، اعزام جاسوسان و خبرگزاران بود تا لشکریان را بترسانند و به- سستی و پستی کشانند و در این ماجرا همگی یک سخن چنین می گفتند:

«حسن طی نامه هائی معاویه را بصلح دعوت کرده است پس چرا شما خود را بکشتن می دهید؟) «1»

این دروغ و بهتان بزرگ، موجی از سراسیمگی و ترس در میان سپاهیان برانگیخت و روح تمرد را در واحدهای لشکر پدید آورد.

-2

پخش رشوه

معاویه، تنها به این کار تخریبی اکتفا نکرد بلکه اقدامی خطرناک تر انجام داد و دل و دین ارزان سرداران سپاه و بزرگان مقیم مسکن را با پولهای گزاف خریداری کرد و واگذاری پستهائی حساس را به آنها وعده داد. آن نامردمان هم دعوت او را می پذیرفتند و بجانبش میرفتند و در تاریکی شب و روشنائی روز به سپاهیانش می پیوستند، عبید اللّه هم گزارشهای هر روزه را به امام میداد «2».

______________________________
(1)- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید
(2)- شرح نهج البلاغه ابن ابی الحدید 4/ 215