زندگانی حسن بن علی علیه السلام جلد 2 صفحه 274

متضمن مصالح شیعیان و حفظ حقوق آنها بود تا از هر گونه تعرض و گزندی در امان باشند.

-1

8- خراج دارابگرد

امام ضمن شرایط صلح، معاویه را ملزم ساخت که درآمدی را به شیعیان او و پدرش اختصاص دهد و در این زمینه خراج ناحیه دارابگرد را تعیین فرمود «1».

باید دانست که درآمدهای حکومت اسلامی چند گونه است:

برخی از این عواید به اصطلاح فقهی، فی ء نام دارد که شامل مالیات زمینهائی است که مسلمانان ضمن فتوحات بدست آورده اند و این درآمد بایستی در راه مصالح عمومی مصرف شود و شئون اجتماعی به نیروی آن قوام گیرد و صرف بودجه ارتش شود و ایجاد بهره مندیهای همگانی را در بر گیرد.

نوعی دیگر از درآمدهای حکومت اسلامی صدقه است که بر سرمایه های مخصوص و واردات بازار تجارت وضع میگردد و بایستی از سرمایه داران گرفته شود و بمستمندان پرداخت گردد تا ریشه نیازمندی قطع شود و مبارزه ای شدید بر ضد فقر

و مسکنت بوجود آید چنانکه پیامبر فرمود:

«من مأمورم که صدقات را از توانگران شما بازگیرم و بمستمندان بپردازم».

در این زمینه امام حسن (ع) نمی خواست که صدقات را بگیرد زیرا صدقه بر خاندان پیامبر حرام بود و از طرفی چون صدقه، اختصاص به مستمندان و گرسنگان و سیه روزان داشت، امام حاضر نبود از چنین بودجه ای برای شیعیان خود استفاده کند و بهتر آن دید از خراج