زندگانی حسن بن علی علیه السلام جلد 2 صفحه 293

(1) عبد الرحمن بن شریک «1» که این سخنان را برایش نقل کردند می گفت (بخدا قسم

این سخن نمودار بی پروائی و پرده دری است) و ابو اسحاق سبیعی که از راویان این خطبه است میگوید (بخدا قسم، معاویه مردی فریبکار و حیله باز است) بعد معاویه با گستاخی فراوان بدشنام امیر المؤمنین (ع) و امام حسن «ع» زبان گشود و بدون هیچ پروا و هراسی به آنها ناسزا گفت و باین ترتیب در اولین فرصت شرایط صلح را نقض کرد.

-2

سخنان امام حسن (ع)

اشاره

معاویه از امام درخواست کرد که بر منبر بالا رود و کناره گیری خود را از خلافت اعلام دارد و گفته اند که عمرو عاص چنین تقاضائی کرد زیرا گمان میبرد که امام، توانائی سخنوری ندارد و بالنتیجه در برابر مردم خجل میشود، در صورتی که به کرات در زمان پدرش و پس از شهادت آن حضرت گفتاری بلیغ ایراد کرده بود و کسی او را در سخنوری ناتوان نمیدانست بعلاوه امام حسن «ع» از خاندانی بود که در سخنوری و رسائی کلام و فصاحت و استدلال شهرتی خاص را حائز بودند.

امام بر منبر بالا رفت و مردم سراپا گوش شدند چه آنها که به امام عشق میورزیدند و چه آنها که دشمنش بودند و امام سخنی فصیح و رسا در آخرین مرحله بلاغت بیان داشت و بمردم اندرز داد و آنها را به یگانگی و برادری فرا خواند و از ستمهائی که پس از مرگ پیامبر بخاندان او رفته است سخن گفت و گرفتاریها و اندوه های بزرگی را که بر اثر غصب خلافت به آن دچار شده اند بیان داشت و در پایان بیانش معاویه را در هم کوبید.

او روایت کرده است، ابن حبان او را از ثقات دانسته و میگوید گاهی خطا میکرده است او در سال 227 هجری درگذشت (تهذیب التهذیب 6/ 194).