زندگانی حسن بن علی علیه السلام جلد 2 صفحه 86

(1) وقتی که اشتباهکاریهای معاویه و نیرنگ های سیاسی او بی نتیجه ماند، دانست که بهترین راه برای حصول پیروزی او اعلان جنگ است وگرنه موقعیت از دست او خواهد رفت و فرصتی برایش باقی نمی ماند بعلاوه موارد زیر او را وادار کرد که به جنگ شتاب کند:

(2) 1- او پیوندی محکم با بزرگان عراق و سرداران سپاه امام و رؤسای قبیله ها برقرار کرده بود و دین و دل ارزان آنها را با پول خریده و به وعده های فراوان امیدوارشان کرده بود، آنها هم در نهان به خیانت به امام و اجرای مقاصد شوم معاویه تصمیم گرفته بودند و دلیل این جریان بخشنامه هائی است که معاویه به کارگزاران خود نوشت و آنها را به آمادگی جنگ فرا خواند تا هر چه زودتر به او بپیوندند و در این نامه ها اعلام داشت که طرفداران امام به او پیوسته اند.

(3) 2- او می دانست که سپاهیان امام دچار پراکندگی شده و از فرمانبری پیشوای خود سرپیچیده اند و این حقیقت تلخ موجب اموری است که منجر به صلح گردید و با تفصیل درباره آن سخن خواهیم گفت.

(4) 3- معاویه از خطر داخلی بزرگی که عراق را تهدید میکرد و شام از آن در امان بود آگهی کامل داشت، این خطر، عبارت از نفاق افکنی خوارج بود که نقشه های شوم خود را در همه سوی عراق طرح کرده و مردم را به مخالفت و هجوم برمی انگیختند و هدف آنها سرکشی

و نافرمانی نسبت به خلافت امام بود و عقیده پست خود را