زندگانی حسن بن علی علیه السلام صفحه 190

کند، تو نیز با وی بدرستی و اخلاص عمل نمائی و چون بستگانت از طریق راست منحرف شدند، آنها را براه راست رهنمون باشی.

(1) و حق مردگان بر تو آنست که از خوبی های آنها سخن گوئی و از بدکاریهاشان چشم بپوشی، زیرا خدائی است که حساب کار آنها را میکند «58».

معاویه بامام گفت: چه وظیفه ای در زمامداری مردم بر عهده داریم.

امام فرمود: آنچه سلیمان بن داود گفت.

معاویه گفت: سلیمان چه گفت؟

امام فرمود: سلیمان به یارانش گفت: آیا میدانید وظیفه زمامدار بدوران حکومتش چیست که اگر آن را انجام دهد زیانی از سوی هیچ کس باو نرسد؟

اینکه از خدای در پنهان و آشکارا بترسد و بهنگام خشم و خشنودی، عدالت ورزد و در نیاز و بی نیازی میانه رو باشد. مال مردم را بستم نگیرد و در اسراف و بیهودگی خرج نکند و اگر چنین کند، زیانی به بهره یابیهای دنیویش نمی رسد «59».

این سخن امام، درس سیاستی شایسته و درست است که اگر دولتها آن را بکاربرند، ملت

و حکومت هر دو در آسایش و کامیابی بسر خواهند برد و امام با چنین راهنمائی های ارزنده ای بخاطر مصالح اجتماعی مردم، دشمن خود، معاویه را هدایت میکند که شاید بر طریق حقیقت راه پیماید.

______________________________
(58)- مجله العرفان.
(59)- تاریخ یعقوبی.