زندگانی حسن بن علی علیه السلام صفحه 324

چون این هیاهو، پایان یافت، امام دستور داد پیکره شهیدانی که در آن بیابان گسترده بر مصرع خاک و خون افتاده دفن شود و آنگاه بجانب کوفه حرکت کرد.

در بازگشت، اندوهی سخت قلبش را میفشرد و دردی جانکاه تا عمق روحش نفوذ میکرد، بیاد می آورد که بهنگام حرکت بصفین، صفا و ایمان و قهرمانی و یگانگی بر سپاهیانش حکومت میکرد و اینک شقاوت و سرکشی و ذلت و اختلاف و پشیمانی جای آن را گرفته است.

اکنون در طول سفر، گروههای نافرمان سپاهی بجان هم افتاده اند

و بیکدیگر دشنام میدهند و تهمت میزنند و گناه را بگردن یکدیگر می اندازند و از کردار هم برائت می جویند.

گروه خوارج که همچون سرطان تازه ای در قلب لشکر پنجه انداخته و دارد جانش را میگیرد بآنها که از اندیشه پلید این دسته کج نهاد پیروی نمی کنند می گویند:

ای دشمنان خدا! در فرمان خدا سستی ورزیدید و حکمیت را پذیرفتید.

گروه مقابل بآنها چنین پاسخ میدهد:

- از فرمان امام سرباز زدید و مردم را به تفرقه افکندید.