میتوان گفت روایت صدوق (رحمة الله) در «عیون اخبار الرضا (ع)» که اسارت شهربانو را در زمان عثمان دانسته، صحیحتر است. مرحوم «عبدالرزاق مقرّم»، پیش از بیان احادیث «بصائر الدرجات» و «عیون اخبارالرضا (ع)» مینویسد:
انَّ الرِّوایَةَ الثّانِیَة (روایت صدوق (رحمة الله)) تَقرَبُ مِنَ الصِّحَّةِ لِکَونِ فَتح خُراسان سَنَة ثَلاثینَ مِنَ الهِجرَةِ وَ هِیَ السَّنةُ السادِسَه مِن خِلافَةِ عُثمان وَ فی هذِهِ السَّنَة قُتِلَ یَزدجِرد بن شَهریار فِی مَرو کَما فِی فُتوحِ البُلدان وَ اخبارِ الطَّوال دینوری. (1) روایت دوم (روایت صدوق) به صواب نزدیک است؛ زیرا فتح خراسان در سال 30 هجری، سال ششم خلافت عثمان بوده است و در این سال، یزدجرد در مرو به قتل رسید، همانگونه که در «فتوح البلدان» و «اخبار الطوال» دینوری آمده است.
«یوسفی غروی» نیز پس از نقل سخن مرحوم مقرّم، این روایت را صحیحتر دانسته و نوشته است:
ما نیز میگوییم که این روایت (صدوق) نسبت به سایر روایاتی که جدّاً دور از واقعیت است، به صحت نزدیکتر است. البته اشکالاتی که بر
1- الامام زین العابدین ص، عبدالرزاق المقرم، ص 12.