- مقدمه 1
- یاران امام حسین علیه السلام از آل ابی طالب علیهم السلام(بنی هاشم) 3
- فصل اوّل: یاران امام حسین علیه السلام از آل ابی طالب علیهم السلام(بنی هاشم) 3
- 1 - عباس بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 3
- 2 - حضرت علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 4
- 3 - عبد اللَّه بن حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 5
- 4 - قاسم بن الحسن بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 5
- 5 - ابوبکر بن حسن بن علی علیهم السلام 6
- 7 - عبد اللَّه بن علی علیهما السلام 6
- 6 - عبداللَّه بن حسن بن علی علیهم السلام 6
- 8 - عثمان بن علی علیهما السلام 7
- 10 - ابوبکر بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 7
- 9 - جعفر بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 7
- 12 - عبدالرَّحمان بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 11- جعفر بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 14 - محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 13 - عون بن عبداللَّه بن جعفر بن ابی طالب علیهم السلام 8
- شهدای از قبایل مختلف 9
- 16 - محمد بن مسلم بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- 17 - محمّد بن ابی سعید بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- فصل دوّم: شهدایی که از قبایل مختلف، نامشان در کتاب های معتبر تاریخی آمده و در روز عاشورا به فوز شهادت نایل آمده اند، عبارتند از: 9
- 1 و 2 - ابو الحُتوف و برادرش سَعد بن حارث انصاری عجلانی 9
- 15 - عبد اللَّه بن مسلم بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- 4 - ابو ثُمامه صائدی 10
- 3 - اَبُو الشَّعْثای کِندی 10
- 5 و 6 - ابو خالد عَمرو بن خالد اسدی و غلامش سعد 11
- 8 - ادهم بن امیه عبدی 12
- 7 - ابو عمره زیاد همدانی صائدی 12
- 11 - اَنَس بن حارث 13
- 12- بُرَیْر بن خُضَیر هَمْدانی 13
- 10 - اُمیّه بن سعد طائی 13
- 13 - بِشر (بشیر) بن عمرو حَضْرَمی 13
- 9 - اسلم بن عمرو (غلام حسین بن علی علیهما السلام) 13
- 14 - بکر بن حی تیمی 14
- 15 - جابر بن حَجّاج (غلام عامر بن نَهشل) 14
- 16 - جبّله بن علی شیبانی 14
- 17 - جُنادَه بن حارث سلمانی 14
- 20- جُون بن حَوی (غلام ابی ذر غفاری) 15
- 19 - جُنْدَب بن حُجَیر کِنْدی خولانی 15
- 21 - جُوَیْن بن مالک (ضَبعی) 15
- 18 - جُنادَه بن کَعْب بن حارث انصاری 15
- 24 - حباب بن عامر بن کعب 16
- 25 - حبشی بن قیس نهمی 16
- 26 - حبیب بن مظاهر (مظهّر) 16
- 22 - حارث بن اِمْرَءُ القِیس کِندی 16
- 23 - حارث بن بنهان (غلام حمزه بن عبد المطلب) 16
- 27 - حَجّاج بن بدر 17
- 28 - حَجّاج بن مَسْروق 17
- 29- حر بن یزید ریاحی 17
- 30 - حَنظله بن اَسْعَد شبامی 18
- 31 - رافع بن عبداللَّه (غلام مسلم بن کثیر) 19
- 33 - زُهَیر بن سلیم اَزْدی 19
- 32 - زاهر بن عَمرو بن حَمِقْ کندی 19
- 34 - زُهَیر بن قَین بَجَلی 20
- 35 - عامر بن مسلم 36- سالم (غلام عامر بن مسلم) 21
- 38 - سعد بن حارث 21
- 37 - سالم بن عَمرو (غلام بنی المدینه) 21
- 39 - سعید بن عبداللَّه حنفی 21
- 40 - سلمان بن مُضارب بَجَلّی 22
- 41 - سُوَید بن عَمرو خَثْعمی 22
- 42 - سیف بن حارث بن سریع 43 - مالک بن عبد اللَّه بن سریع 22
- 48 - عابس بن ابی شبیب شاکری 23
- 45 - شبیب بن عبداللَّه (غلام حارث بن سریع) 23
- 47 - ضَرغامِ بن مالک 23
- 44 - سیف بن مالک عبدی بصری 23
- 46 - شُؤذَب بن عبداللَّه شاکری (غلام عابِس) 23
- 50 - عبد الرّحمان بن عبداللَّه اَرْحَبی 24
- 49 - عبد الرحمان بن عَبْدُ الرَّب انصاری 24
- 54 - عبداللَّه بن عُمیر کلبی 25
- 52 و 53 - عبد اللَّه و برادرش عبد الرّحمان بن عروه بن حراق غفاری 25
- 51 - عبد اللَّه بن بشر خثعمی 25
- 56 - عَقَبَه بن صَلْت جُهَنی 26
- 57 - عمّار بن ابی سلامه 26
- 58 - عَمرو بن جُناده بن کَعْب 26
- 55 - عبّاد بن مهاجر بن ابی المهاجر 26
- 59 - عَمرو بن ضَبیعِه 27
- 60- عَمرو بن قرظه انصاری 27
- 61 - عَمّار بن حِسان طائی 27
- 67 - قاسم (قسم) بن حبیب 28
- 63 - قاسط بن زهیر تغلبی 64- کردوس بن زهیر 65- مَقْسَط بن زهیر 28
- 69 - مُجَمَّع بن زیاد بن عُمَر جُهَنی 28
- 62 - قارب بن عبداللَّه (غلام امام حسین علیه السلام) 28
- 68 - کُنانَه بن عَتیق تَغْلَبی 28
- 66 - قَعْنَب بن عمرو نمری 28
- 74- مُسلم بن عُوسَجِه 29
- 70 و 71 - مُجَمَّع بن عبداللَّه و فرزندش عائذ بن مجمّع 29
- 72 و 73 - مسعود بن حجاج تیمی و پسرش عبد الرّحمن 29
- 75 - مسلم بن کثیر اعرج اَزُدی کوفی 30
- 76 - مُنْجِِح بن سَهْم 30
- 77 - نافع بن هلال 30
- 81 - نَعیم بن عجلان انصاری 31
- 79 و 80 - نعمان و برادرش حلاّس بن عَمرو 31
- 78 - نصر بن ابی نَیزَرْ (غلام علی بن ابی طالب علیهما السلام) 31
- 82 - واضح ترکی (غلام حارث مذحجی سلمانی) 31
- 83 - یزید بن ثُبَیط. 84 - عبداللَّه بن یزید 85 - عبید اللَّه بن یزید 32
- 86 - یزید بن مُغَفّل جُعْفی 32
- منابع 33
حر وقتی فهمید کار جنگ با امام علیه السلام جدّی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن به اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان امام حسین علیه السلام و جبهه حق پیوست. توبه کنان، کنار خیمه امام علیه السلام آمد و اظهار پشیمانی نمود. سپس اذن میدان طلبید. این انتخابِ شگفت و برگزیدن راه بهشت بر دوزخ، از حر چهره ای دوست داشتنی و قهرمان ساخت. حر با اذن امام به میدان رفت و در خطاب های مؤثّر سپاه کوفه را به خاطر جنگیدن با امام حسین علیه السلام توبیخ کرد. چیزی نمانده بود که سخنان او گروهی از سربازان عمر سعد را تحت تأثیر قرار داده و از جنگ با سیّد الشهداعلیه السلام منصرف سازد که سپاه عُمر سعد او را هدف تیرها قرار دادند.
ایشان نزد امام بازگشت و پس از لحظاتی دوباره به میدان رفت و در حالی که رجز می خواند به مبارزه پرداخت. پس از نبردی دلیرانه به شهادت رسید. امام علیه السلام بر بالین حرّ آمد و خطاب به آن شهید فرمود: تو همان گونه که مادرت نامت را حرّ گذاشته است، حرّ و آزاده ای، آزاد در دنیا و سعادتمند در آخرت. و سپس دست بر چهره اش کشید. امام علیه السلام با دستمالی سر حرّ را بست. پس از عاشورا بنی تمیم او را در فاصله یک میلی (مسافتی که اندازه آن تا آنجاست که چشم می بیند.) از حرم امام علیه السلام دفن کردند، همان جا که قبر کنونی اوست. نقل است که شاه اسماعیل صفوی قبر حرّ را گشود و پیکرش را سالم یافت، چون خواست پارچه ای را که بر سرش بسته شده بود باز کند، خون جاری شد و دوباره آن را بست. آن گاه بر قبرش قبه ای ساخت.
30 - حَنظله بن اَسْعَد شبامی
حَنظله از چهره های شیعی در کوفه، زبان آور، شجاع و معلم قرآن بود. چون سیّد الشهداعلیه السلام به کربلا رسید ایشان به آن حضرت پیوست. وی جزو شهدایی است که تا ظهر عاشورا