- مقدمه 1
- یاران امام حسین علیه السلام از آل ابی طالب علیهم السلام(بنی هاشم) 3
- 1 - عباس بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 3
- فصل اوّل: یاران امام حسین علیه السلام از آل ابی طالب علیهم السلام(بنی هاشم) 3
- 2 - حضرت علی بن الحسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 4
- 3 - عبد اللَّه بن حسین بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 5
- 4 - قاسم بن الحسن بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 5
- 7 - عبد اللَّه بن علی علیهما السلام 6
- 6 - عبداللَّه بن حسن بن علی علیهم السلام 6
- 5 - ابوبکر بن حسن بن علی علیهم السلام 6
- 8 - عثمان بن علی علیهما السلام 7
- 9 - جعفر بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 7
- 10 - ابوبکر بن علی بن ابی طالب علیهم السلام 7
- 12 - عبدالرَّحمان بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 11- جعفر بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 13 - عون بن عبداللَّه بن جعفر بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 14 - محمّد بن عبد اللَّه بن جعفر بن ابی طالب علیهم السلام 8
- 16 - محمد بن مسلم بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- 1 و 2 - ابو الحُتوف و برادرش سَعد بن حارث انصاری عجلانی 9
- 15 - عبد اللَّه بن مسلم بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- 17 - محمّد بن ابی سعید بن عقیل بن ابی طالب علیهم السلام 9
- فصل دوّم: شهدایی که از قبایل مختلف، نامشان در کتاب های معتبر تاریخی آمده و در روز عاشورا به فوز شهادت نایل آمده اند، عبارتند از: 9
- شهدای از قبایل مختلف 9
- 3 - اَبُو الشَّعْثای کِندی 10
- 4 - ابو ثُمامه صائدی 10
- 5 و 6 - ابو خالد عَمرو بن خالد اسدی و غلامش سعد 11
- 8 - ادهم بن امیه عبدی 12
- 7 - ابو عمره زیاد همدانی صائدی 12
- 12- بُرَیْر بن خُضَیر هَمْدانی 13
- 11 - اَنَس بن حارث 13
- 10 - اُمیّه بن سعد طائی 13
- 9 - اسلم بن عمرو (غلام حسین بن علی علیهما السلام) 13
- 13 - بِشر (بشیر) بن عمرو حَضْرَمی 13
- 15 - جابر بن حَجّاج (غلام عامر بن نَهشل) 14
- 14 - بکر بن حی تیمی 14
- 16 - جبّله بن علی شیبانی 14
- 17 - جُنادَه بن حارث سلمانی 14
- 19 - جُنْدَب بن حُجَیر کِنْدی خولانی 15
- 20- جُون بن حَوی (غلام ابی ذر غفاری) 15
- 21 - جُوَیْن بن مالک (ضَبعی) 15
- 18 - جُنادَه بن کَعْب بن حارث انصاری 15
- 24 - حباب بن عامر بن کعب 16
- 25 - حبشی بن قیس نهمی 16
- 26 - حبیب بن مظاهر (مظهّر) 16
- 22 - حارث بن اِمْرَءُ القِیس کِندی 16
- 23 - حارث بن بنهان (غلام حمزه بن عبد المطلب) 16
- 27 - حَجّاج بن بدر 17
- 28 - حَجّاج بن مَسْروق 17
- 29- حر بن یزید ریاحی 17
- 30 - حَنظله بن اَسْعَد شبامی 18
- 33 - زُهَیر بن سلیم اَزْدی 19
- 31 - رافع بن عبداللَّه (غلام مسلم بن کثیر) 19
- 32 - زاهر بن عَمرو بن حَمِقْ کندی 19
- 34 - زُهَیر بن قَین بَجَلی 20
- 39 - سعید بن عبداللَّه حنفی 21
- 37 - سالم بن عَمرو (غلام بنی المدینه) 21
- 35 - عامر بن مسلم 36- سالم (غلام عامر بن مسلم) 21
- 38 - سعد بن حارث 21
- 41 - سُوَید بن عَمرو خَثْعمی 22
- 42 - سیف بن حارث بن سریع 43 - مالک بن عبد اللَّه بن سریع 22
- 40 - سلمان بن مُضارب بَجَلّی 22
- 46 - شُؤذَب بن عبداللَّه شاکری (غلام عابِس) 23
- 44 - سیف بن مالک عبدی بصری 23
- 45 - شبیب بن عبداللَّه (غلام حارث بن سریع) 23
- 47 - ضَرغامِ بن مالک 23
- 48 - عابس بن ابی شبیب شاکری 23
- 49 - عبد الرحمان بن عَبْدُ الرَّب انصاری 24
- 50 - عبد الرّحمان بن عبداللَّه اَرْحَبی 24
- 51 - عبد اللَّه بن بشر خثعمی 25
- 52 و 53 - عبد اللَّه و برادرش عبد الرّحمان بن عروه بن حراق غفاری 25
- 54 - عبداللَّه بن عُمیر کلبی 25
- 57 - عمّار بن ابی سلامه 26
- 58 - عَمرو بن جُناده بن کَعْب 26
- 55 - عبّاد بن مهاجر بن ابی المهاجر 26
- 56 - عَقَبَه بن صَلْت جُهَنی 26
- 61 - عَمّار بن حِسان طائی 27
- 59 - عَمرو بن ضَبیعِه 27
- 60- عَمرو بن قرظه انصاری 27
- 68 - کُنانَه بن عَتیق تَغْلَبی 28
- 69 - مُجَمَّع بن زیاد بن عُمَر جُهَنی 28
- 63 - قاسط بن زهیر تغلبی 64- کردوس بن زهیر 65- مَقْسَط بن زهیر 28
- 66 - قَعْنَب بن عمرو نمری 28
- 62 - قارب بن عبداللَّه (غلام امام حسین علیه السلام) 28
- 67 - قاسم (قسم) بن حبیب 28
- 72 و 73 - مسعود بن حجاج تیمی و پسرش عبد الرّحمن 29
- 70 و 71 - مُجَمَّع بن عبداللَّه و فرزندش عائذ بن مجمّع 29
- 74- مُسلم بن عُوسَجِه 29
- 75 - مسلم بن کثیر اعرج اَزُدی کوفی 30
- 77 - نافع بن هلال 30
- 76 - مُنْجِِح بن سَهْم 30
- 79 و 80 - نعمان و برادرش حلاّس بن عَمرو 31
- 81 - نَعیم بن عجلان انصاری 31
- 78 - نصر بن ابی نَیزَرْ (غلام علی بن ابی طالب علیهما السلام) 31
- 82 - واضح ترکی (غلام حارث مذحجی سلمانی) 31
- 83 - یزید بن ثُبَیط. 84 - عبداللَّه بن یزید 85 - عبید اللَّه بن یزید 32
- 86 - یزید بن مُغَفّل جُعْفی 32
- منابع 33
حر وقتی فهمید کار جنگ با امام علیه السلام جدّی است، صبح عاشورا به بهانه آب دادن به اسب خویش، از اردوگاه عمر سعد جدا شد و به کاروان امام حسین علیه السلام و جبهه حق پیوست. توبه کنان، کنار خیمه امام علیه السلام آمد و اظهار پشیمانی نمود. سپس اذن میدان طلبید. این انتخابِ شگفت و برگزیدن راه بهشت بر دوزخ، از حر چهره ای دوست داشتنی و قهرمان ساخت. حر با اذن امام به میدان رفت و در خطاب های مؤثّر سپاه کوفه را به خاطر جنگیدن با امام حسین علیه السلام توبیخ کرد. چیزی نمانده بود که سخنان او گروهی از سربازان عمر سعد را تحت تأثیر قرار داده و از جنگ با سیّد الشهداعلیه السلام منصرف سازد که سپاه عُمر سعد او را هدف تیرها قرار دادند.
ایشان نزد امام بازگشت و پس از لحظاتی دوباره به میدان رفت و در حالی که رجز می خواند به مبارزه پرداخت. پس از نبردی دلیرانه به شهادت رسید. امام علیه السلام بر بالین حرّ آمد و خطاب به آن شهید فرمود: تو همان گونه که مادرت نامت را حرّ گذاشته است، حرّ و آزاده ای، آزاد در دنیا و سعادتمند در آخرت. و سپس دست بر چهره اش کشید. امام علیه السلام با دستمالی سر حرّ را بست. پس از عاشورا بنی تمیم او را در فاصله یک میلی (مسافتی که اندازه آن تا آنجاست که چشم می بیند.) از حرم امام علیه السلام دفن کردند، همان جا که قبر کنونی اوست. نقل است که شاه اسماعیل صفوی قبر حرّ را گشود و پیکرش را سالم یافت، چون خواست پارچه ای را که بر سرش بسته شده بود باز کند، خون جاری شد و دوباره آن را بست. آن گاه بر قبرش قبه ای ساخت.
30 - حَنظله بن اَسْعَد شبامی
حَنظله از چهره های شیعی در کوفه، زبان آور، شجاع و معلم قرآن بود. چون سیّد الشهداعلیه السلام به کربلا رسید ایشان به آن حضرت پیوست. وی جزو شهدایی است که تا ظهر عاشورا