سوگندهای پربار قرآن صفحه 140

جایی می رفت. در میان راه صاحب ماشین به راننده اش گفت: «فروش!» راننده تعجّب کرد که منظور از این کلمه چیست؟ برگشت که از ارباب خود بپرسد منظورش چیست؟

با کمال تعجّب ملاحظه کرد وی سکته کرده، و جان به جان آفرین تسلیم نموده است! و خداوند حتّی به او اجازه نداده که کلمه «فروشگاه» را بطور کامل ادا کند! آری خداوند در دنیا و آخرت در کمین ستمکاران است.

در حدیث دیگری از امام صادق(علیه السلام) می خوانیم:

«اَلْمِرْصادُ قَنْطَرَهٌ عَلَی الصِّراطِ لا یَجُوزُها عَبْدٌ بِمَظْلَمَهِ عَبْد; مرصاد پلی بر روی صراط است و کسی که حق دیگری بر گردنش باشد، نمی تواند از آن عبور کند».(1)

حق النّاس بسیار مهم است، و گذر از آن براحتی امکان پذیر نیست.

پیام سوگندهای پنجگانه و مقسم له

پیام آیات مذکور یک پیام تربیتی است. زیرا تربیت، آن هم تربیت انسان، مخصوصاً اگر هدف تربیت جامعه انسانی باشد، اهمیّت فوق العاده ای دارد. انسان با توجّه به آیات این سوره احساس می کند که خداوند متعال همواره ناظر اوست، و بر گفتار و کردار و حتّی عقائدش نظارت دارد و این، اثر تربیتی فراوانی بر انسان می گذارد; باعث می شود مواظب سخنان خود باشد، به هر جایی قدم نگذارد، با هر کسی دوست نشود، و هر مجلّه و روزنامه ای را مطالعه نکند. هر غذایی را نخورد، به هر سخنی گوش ندهد، به هر منظره ای نگاه نکند، چرا که در تمام حرکات و سکنات خویش «او» را ناظر و شاهد اعمال خویش می داند.

جالب است که خداوند برای «کمینگاه ستمگران» و به دام انداختن آنها، به سه نمونه عبرت آمیز اشاره کرده، که داستان این جبّاران خود درسهای تربیتی فراوانی دارد.