سوگندهای پربار قرآن صفحه 167

(وَالْیَوْمِ الْمَوْعُودِ); دومین چیزی که خداوند در این سوره به آن قسم خورده «یوم موعود» است. روز موعود پایان دنیا و آغاز جهان آخرت است. روزی که به ما وعده داده شده، واین وعده تخلّف ناپذیر است. این روز خواهد آمد. هر چند زمان دقیق

آن مشخّص نیست. ممکن است دیر یا زود باشد، امّا قطعاً سوخت و سوز ندارد. خداوند متعال به لحظه پایان عمر این جهان، و شروع قیامت قسم می خورد; روزی که داد مظلومان از ظالمان گرفته می شود. روزی که پاداش نیکوکاران و خوبان، و جزای متجاوزان و بدان داده می شود. روزی که خداوند حکیم و علیم، به عدالت در بین بندگانش حکم می کند.

(وَشَاهِد وَمَشْهُود); شاهد و مشهود سومین و چهارمین چیزی است که به آن قسم یاد شده است. در مورد اینکه منظور از شاهد و مشهود در این آیه شریفه چیست؟ در تفسیر نمونه ده احتمال مطرح شده، که سه مورد آن را، که بهترین و جالبترین احتمالات دهگانه است در اینجا می آوریم:

الف) «شاهد» وجود مبارک پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله)، و «مشهود» اعمال امّت اسلامی یا جمیع امّتهاست. چرا که در آیه شریفه 45 سوره احزاب می خوانیم:

«(یَا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنَّا أَرْسَلْنَاکَ شَاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذِیراً); ای پیامبر! ما تو را گواه فرستادیم، و بشارت دهنده و انذار کننده»(1) و در آیه شریفه 41 سوره نساء می خوانیم:

«(وَجِئْنَا بِکَ عَلَی هَؤُلاَءِ شَهِیداً); و تو را (ای پیامبر اسلام) بر آنان گواه خواهیم آورد!».

نتیجه اینکه شاهد پیامبر اسلام(صلی الله علیه وآله)، و مشهود اعمال ما انسانهاست.

ب) شاهد «گواهان اعمال» و مشهود «اعمال انسانها»ست. همان گونه که در آیه شریفه 24 سوره نور می خوانیم:

«(یَوْمَ تَشْهَدُ عَلَیْهِمْ أَلْسِنَتُهُمْ وَأَیْدِیهِمْ وَأَرْجُلُهُمْ بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ); در آن روز زبانها و دستها و پاهایشان بر ضدّ آنها به اعمالی که مرتکب می شدند، گواهی می دهد».

آمده است.